Том Тит Тот ертегісі

Ерте заманда Англияның бір ауылында бір әйел өзінің жалғыз қызымен тұрыпты. Қызы әдемі, бірақ өте еріншек екен. Ол таңертеңнен түске дейін ұйықтап, үй шаруасына қолын да тигізбейтін.

Бір күні анасы бес бәліш пісіріп, оларды суыту үшін терезенің алдына қойыпты. «Қызым, бәліштер суыған соң, оларды сөреге қой», — деп, өзі базарға кетіпті. Ал қызы: «Бәліштер жұмсарсын», — деп, бесеуін де жеп қойыпты.

Анасы қайтып келіп, бәліштің жоқ екенін көріп, қатты ренжіпті. Ол есіктің алдына отырып, жіп иіре жүріп, ызамен ән айтыпты: «Менің қызым бүгін бес бәліш жеді, бес бәліш жеді!»

Сол кезде жолмен патша өтіп бара жатыпты. Ол әннің сөзін анық естімей: «Апа, не деп ән айтып отырсыз?» — деп сұрапты. Әйел қызының еріншек екенін айтуға ұялып, өтірік айтыпты: «Менің қызым бүгін бес шумақ жіп иірді, бес шумақ иірді!»

Патша таң қалыпты: «Бір күнде бес шумақ? Мұндай шеберді ешқашан көрмеппін! Мен онымен үйленемін. Бір жыл бойы ол тек әдемі киім киіп, дәмді тағам жеп, көңіл көтереді. Бірақ жылдың соңғы айында күн сайын бес шумақ иіруі керек. Иірмесе — жазаланады», — депті.

Қыз патшаға тұрмысқа шығып, бір жыл бойы бақытты өмір сүріпті. Ол жіп иіру туралы мүлде ұмытып кетіпті. Бірақ жылдың соңғы айы келгенде, патша оны мұнарадағы бөлмеге алып барыпты. Бөлмеде тек иірме дөңгелегі мен бір үйме жүн тұр екен. «Ертеңнен бастап күн сайын бес шумақ иіресің», — депті патша да, есікті жауып кетіпті.

Байғұс қыз жіп иіруді мүлде білмейтін еді. Ол еденге отырып, жылап жіберіпті. Кенет терезені біреу қағыпты. Қараса, терезеде ұзын құйрығын бұлғаңдатқан кішкентай қара пері тұр екен. «Неге жылайсың?» — деп сұрапты пері.

Қыз бәрін айтып беріпті. Пері құйрығын бұлғап, күліпті: «Мен саған көмектесемін. Күнде таңертең жүнді аламын да, кешке бес шумақ иірілген жіп әкелемін. Бірақ шартым бар: күн сайын кешке менің атымды үш рет болжап көресің. Ай біткенше таппасаң — менікі боласың!»

Қыз басқа амал таппай, келісіпті. Сол күннен бастап пері күнде таңертең жүнді алып, кешке бес шумақ әдемі жіп әкеліп тұрыпты. «Ал, атым кім?» — деп сұрайды. «Билл ме?» «Жоқ!» «Нед пе?» «Жоқ!» «Марк па?» «Жоқ!» Пері құйрығын бұлғап, күліп ұшып кететін. Күн өткен сайын оның күлкісі қаттырақ шығыпты.

Айдың соңғы күнінің алдындағы кеште патша қызбен бірге кешкі ас ішіп отырыпты. Ол күліп: «Бүгін аңда біртүрлі нәрсе көрдім. Орманның түкпірінде бір шұңқыр бар екен. Сол шұңқырдың ішінде кішкентай қара пері иірме дөңгелегін айналдырып, ұзын құйрығын бұлғап, ән айтып отыр: "Ешкім білмейді, ешкім таппайды, менің атым — Том Тит Тот!"» — депті.

Қыз мұны естігенде, қуаныштан жүрегі секіріп кетіпті, бірақ ол ештеңе білдірмепті. Ертеңінде кешке пері соңғы шумақтарды әкеліп, жымиып: «Ал, бүгін соңғы күн. Атым кім?» — деп сұрапты.

Қыз әдейі ойланған кейіп танытыпты: «Соломон ба?» «Жоқ!» — деп күліпті пері. «Зеведей ме?» «Жоқ!» — деп, ол қуанып, қыздың қолынан ұстамақ болыпты. Сонда қыз күліп, саусағымен оны нұсқап: «Сенің атың — Том Тит Тот!» — депті.

Пері шыңғырып жіберіпті. Ол ашудан қатты айқайлап, терезеден ұшып шығып, қараңғылыққа сіңіп кетіпті. Содан бері оны ешкім көрмепті. Ал қыз сол күннен бастап жіп иіруді шын үйреніп, ерінбейтін болыпты. Анасы да енді ешқашан өтірік айтпауға уәде беріпті.