Қоянның қызықты құлпынайы ертегісі

Бірде, шетсіз-шексіз жасыл жайлаудың ортасында, биік шөптердің арасында, кішкентай қоян өмір сүріпті. Оның аты – Қошақан. Қошақан өте батыл, бірақ кейде ұялшақ болатын. Әсіресе, жаңа нәрселерді бастауға келгенде. Ол әрдайым өзінің айналасындағы әлемді зерттегісі келетін, бірақ кішкене қорқыныш оны кейде тоқтатып қалатын. Бір күні таңертең, Қошақан таңғы асын ішіп отырғанда, жақын маңдағы орманда қатты күлкі естіді. Бұл оның ескі досы, аюдың баласы, Аюжанның дауысы еді. Аюжан әрдайым көңілді және әзілқой болатын. Ол ешқашан ештеңеден қорықпайтын сияқты көрінетін. "Қошақан, бері кел! Қарашы, мен не таптым!" – деп Аюжан айқайлады. Қошақан ақырын ғана Аюжанның қасына барды. Аюжанның алдында, күн сәулесіне шағылысып, қып-қызыл болып піскен, үлкен бір құлпынай тұрды. Бұл Қошақан өмірінде көрген ең үлкен құлпынай еді. "Уау, бұл неткен үлкен құлпынай!" – деді Қошақан таңданып. "Иә! Мен оны осы жерден таптым, – деді Аюжан, – бірақ оған жету үшін кішкене биікке шығу керек болды. Сен де жегің келе ме?" Қошақан құлпынайға қарады. Ол шынымен де өте дәмді көрінетін. Бірақ құлпынай өскен жер кішкене биіктеу еді, оған жету үшін кішкене тасқа өрмелеу қажет болды. Қошақан ешқашан тастарға өрмелеп көрмеген еді, сондықтан ол кішкене қорықты. "Мен білмеймін... Мен ешқашан тасқа өрмелеп көрмегенмін", – деді Қошақан дауысы дірілдеп. Аюжан Қошақанның бетіне қарады. "Ештеңе етпейді ғой, Қошақан! Қорықпа! Мен саған көмектесемін. Бұл өте қызықты болады!" Аюжан бірінші болып тасқа өрмеледі. Ол өзінің тырнақтарымен тастың шетіне жабысып, тез жоғары көтерілді. Содан кейін ол Қошақанға қолын созды. "Кел, Қошақан! Менің қолымнан ұста!" Қошақан терең тыныс алды. Ол құлпынайдың тәтті дәмін елестетті. Сосын, кішкене қорқынышын жеңіп, Аюжанның қолынан ұстады. Аюжан оны ақырын ғана жоғары тартты. Қошақан өзінің кішкентай аяқтарымен тастың бұдыр бетіне жабысып, жоғары өрмелей бастады. Алғашқыда ол өте қорқынышты болды, бірақ Аюжанның қолдауымен және құлпынайдың арманымен ол біртіндеп жоғары көтерілді. Міне, олар құлпынай өскен жерге де жетті. Қошақанның жүрегі қуаныштан тулап тұрды. Ол өзінің қолымен үлкен, қып-қызыл құлпынайды жұлып алды. Оның дәмі өте тәтті әрі шырынды еді. "Бұл менің өмірімде жеген ең дәмді құлпынай!" – деді Қошақан күлімсіреп. "Көрдің бе? Қорықпау керек еді ғой!" – деді Аюжан. Сол күннен бастап, Қошақан ешқашан жаңа нәрселерді бастаудан қорықпайтын болды. Ол Аюжанмен бірге көптеген қызықты оқиғаларға қатысып, тауларға өрмелеп, өзендерден жүзіп өтіп, әлемнің көптеген құпияларын ашты. Ол түсінді: кейде кішкене қорқыныш бола тұрса да, батылдық танытып, алға ұмтылу керек екен. Ал достарыңмен бірге болсаң, ешқандай кедергі қорқынышты емес. Қошақан енді қандай жаңа шытырман оқиғаларды іздейді екен? Мүмкін, ол биік ағаштардың басына шығып, құстармен бірге ән айтуды үйренер? Немесе жасырын үңгірлерді зерттеп, жаңа достар табар? Кім білсін, бірақ бір нәрсе анық – Қошақанның өмірі енді ешқашан бұрынғыдай жасқаншақ болмайды.