Ерте заманда бір патша өмір сүріпті. Оның үш ұлы болыпты: үлкені Дмитрий, ортаншысы Василий, ал кенжесі Иван-царевич. Үлкен екі ұл ақылды, күшті болса, кіші Иван қарапайым, мейірімді, бірақ жолы бола бермейтін жігіт екен. Ол сарай заңынан гөрі жүрегінің айтқанына көбірек сенеді екен. Ұлдары ер жеткен соң, патша оларды үйлендіруді ойлапты.
— Балаларым, — дейді патша, — әрқайсың садақ тартып, жебе атасыңдар. Жебе қайда түссе, сол жер сендердің тағдырларың болады. Алдымен үлкен ұлы атады. Оның жебесі бай боярдың ауласына түседі — сол жерде ол өз қалыңдығын табады. Екінші ұлы атады. Оның жебесі саудагердің үйіне түседі — ол да өз жарын сол жерден табады. Кезек Иванға келеді. Ол жебесін атады. Жебе алысқа, орманнан да, батпақтан да асып ұшып кетеді. Иван оны іздеп барса, жебесін бақаның жанынан табады. Бақа жебені ұстап тұрып, адамша сөйлеп кетеді:
— Мені өзіңе жар ет, Иван-царевич. Иван қатты қиналады, бірақ әкесінің бұйрығын орындауға мәжбүр болады. Сөйтіп ол бақаны сарайға алып келеді. Ағалары оны мазақ етеді, келіндері де күледі. Бірақ патша:
— Тағдыр осылай шешсе, солай болсын, — дейді. Патшаның сынақтары Уақыт өтеді. Патша келіндерін сынамақ болады. Ол оларға нан пісіруді бұйырады. Үлкен келіндер аспаз шақырып, әдемі нан пісіреді. Ал түнде бақа ханшайым сиқырлы қызға айналады
— Василиса Премудрая — және өте әдемі нан пісіреді. Нанда құстар, күн, өрнектер бейнеленген екен. Таңертең патша Иванның нанына қатты таң қалады. Келесі тапсырма — кілем тоқу. Үлкен келіндер қарапайым кілем тоқиды. Ал түнде Василиса қайтадан сұлу қызға айналып, бүкіл әлем бейнеленген кілем тоқиды: орман, өзен, жұлдыздар мен ай — бәрі бар. Патша тағы да таң қалады. Бірақ Иван әйелінің құпиясын білмейді. Бір күні ол оның бақа терісін тауып алып, ол ұйықтап жатқанда отқа жағып жібереді. Василиса оянып жылап жібереді:
— Иван-царевич, неге бұлай істедің? Егер үш күн күткеніңде, мен сенімен мәңгі қалар едім. Енді мені Кощей Мәңгілік алып кетеді. Сөйтіп ол ақ құсқа айналып ұшып кетеді. Иванның сапары Иван қатты қайғырып, оны іздеуге шығады. Ол ормандар мен далаларды аралап жүріп, бір дана қартты кездестіреді.
— Қайда барасың, Иван-царевич? — дейді қарт.
— Василисаны іздеп жүрмін, — дейді Иван. Қарт оған сиқырлы жіп береді:
— Жіп қайда домаласа, сол жаққа жүр. Иван жіптің соңынан жүріп отырып, тауық аяқтарына ұқсайтын үйге келеді. Ол жерде Баба Яга тұрады. Баба Яга алдымен оны жегісі келеді, бірақ аяп кетеді.
— Кощейді жеңу оңай емес, — дейді ол.
— Оның өлімі жасырылған: емен ағашында сандық, сандықта қоян, қоянда үйрек, үйректе жұмыртқа. Сол жұмыртқада оның өлімі бар. Кощеймен шайқас Иван емен ағашына жетіп, сандықты табады. Ішінен қоян шығады, одан үйрек, соңында жұмыртқа табады. Ол жұмыртқаны қолына алып қысады — сол сәтте Кощейдің күші әлсірейді. Кощей қатты айқайлайды. Иван жұмыртқаны сындырады — және Кощей Мәңгілік өледі.
Қайту
Василиса босап шығады, Иванмен бірге еліне оралады. Бұл жолы ол мәңгі адам кейпінде қалады. Патша кіші ұлының батылдығына қуанады. Ал үлкен ағалары өз қателіктеріне ұялады. Сөйтіп Иван-царевич пен Василиса Премудрая ұзақ әрі бақытты өмір сүреді.
