Уәзірдің баласы ертегісі

Уәзірдің баласы ертегісі

Бұрынғы заманда бір патша бар екен. Ол патшаның бір жақсы уәзірі болыпты. Сол уәзір ажалы жетіп өліпті. Өлген уәзірден бір жақсы бала қалыпты. Баланы патша шақырып алып:

— Сен маған әкеңнің орнына қызмет қылып, уәзір болуға жарайсың ба? — депті.

Бала тұрып сонда:

— Сіз уәзірлікке ұнатсаңыз, жарар едім, — деп жауап беріпті.

Патша оны қабыл көріп, уәзірлікке қалады. Бала патшаға күніне тоқсан құлдық ұрып, қызмет етеді. Және қандай қызмет бұйырса да, әкесінен артығырақ етіп орындап, патшаға жағымды болады.

Күндердің бір күнінде бала көл жағалап, үйрек атып келе жатып, тоқсан түрлі бедерленген жүні бар үйректі атайын деп мылтығын көтергенде, үйрек сөйлей қоя беріпті:

— Әй, уәзір, мені атпаңыз, мен пері патшаның қызы едім. Осы көлге шомылып жүргенде әке-апамнан адасып қалып, содан бері осында жүрмін. Егер атпасаң, сенің сүйікті қалыңдығың болайын, — деп жалыныпты.

Жігіт:

— Қыз бейнесіне кірсең, атпаймын, — депті.

Үйрек сұлу қыз бейнесіне кіріп, су жағасына шығып, балаға тиіпті. Екеуі бір үй салып, мекен етіп жатыпты.

Жігіт көл жағасында, үйрек пері қызға айналады.

Бала патшаға бармай кеткен соң, патша оны басқа екі уәзіріне іздетіпті. Екі уәзір іздеп, дария жағасындағы үйге келіп қараса, үйде уәзір отыр, қасында бір алтын сандық жатыр екен. Бұлардың іздеп келгенін біліп, алтын сандық болып жатқан уәзір баланың келіншегі — пері қыз екен. Екі уәзір патшаға барып:

— Уәзіріңіз сіздікінен жақсырақ бір алтын сандықты құшақтап жатыр, — дейді.

Патша:

— Оны алып кел, — деп жарлық береді.

Келіншегі күйеуіне:

— Сені патша шақыруы мүмкін. «Неше күндей ауырып жатқанымда көңілімді сұрауға бір кісі жібермедіңіз. Тым болмаса, жолда соғып, өзіңіз халімді білмедіңіз», — деп өкпе айт, — дейді.

Екі уәзір келіп, баланы патшаға алып барады. Патша баладан оның неге келмегенін сұрайды. Бала тұрып:

— Неше күндей ауырып жатқанымда көңілімді бір сұрамағандығыңызға өкпеледім, — дейді.

— Мендегіден де жақсы алтын тапқаныңды білдім. Пәлен шаһарда түгі тоқсан құбылған бір бүркіт бар. Бір жұманың ішінде сол бүркітті алып кел. Егер де алып келмесең, басыңды аламын, — дейді патша.

Уәзір бала үйіне қайтып келіп, уақиғаны әйеліне айтады. Әйелі бір орамалға үшкіріп қояды. Орамал бір бүркіт болады. Уәзір оны патшаға алып барады.

Патша екінші әмір етеді:

— Пәлен шаһарда жүні тоқсан түрлі құбылған бір аю бар. Бір жұмадан қалдырмай соны алып кел. Айтылған күннен қалсаң, басыңды аламын, — дейді.

Бала үйіне қайтып келіп, оқиғаны әйеліне баян етеді. Әйелі дұға оқып, орамалды аю қылып жібереді. Айтылған күнде аюды патшаға алып барады. Патша үндеместен аюды алып қалады да, уәзірлерін шақырып алып:

— Барса келмеске екі жол бар еді. Уәзірімді жазалау үшін соған жіберіп едім. Ол тапсырған жұмысымның бәрін орындап келді. Ал енді сендер бір жол табыңдар, соған жұмсайын. Егер де тапсырған нәрсені алып келмесе, басын аламын. Келмей қашып кетсе, одан әрмен кетсін. Егер де мен жұмсайтын барса келмес жолды таба алмасаңдар, сендердің бастарыңды аламын, — депті.

Уәзірлер патшадан қысылып, екеуі екі қап алтын алып, шаһарды аралап қыдырып:

— Барса келмес жолды білетін кісі болса, осы алтынды береміз, — деп жар салыпты.

Ешкім білмей, сасып тұрған кезде бір соқыр кісі:

— Барса келмес жол — «Онда бар да, мұнда кел» деген. Содан қиыны жоқ, — депті.

Екі уәзір патшаға келіп:

— Барса келмес жолы — «Онда бар да, мұнда кел» деген жер, — дейді.

Патша уәзір баланы шақырып алып:

— «Онда бар да, мұнда кел» деген жерді тауып кел. Бір жылға дейін келмесең, басыңды аламын, — дейді.

Уәзір үйіне келіп, патшаның жарлығын әйеліне айтады. Әйелі:

— Қандай залым патша еді! — дейді де, күйеуіне мән-жайды түсіндіреді: — «Онда бар да, мұнда кел» адамзат жерінен табылмайды. Мұнан былай пері шаһарын аралайсың. Саған мына бір орамалды беремін. Кісі үйіне қонғанда, кісі орамалына қолыңды, жүзіңді сүртпе, осы орамалға сүрт. Өзің келгенше осы үйде пеш болып тұрамын. Өлсең, орамалың өзімді табады, содан білемін, — деп күйеуімен қоштасып, қала беріпті.

Әйелі күйеуіне сиқырлы орамал береді.

Уәзір жүре-жүре бір шаһарға келеді. Шаһарда ешбір жан көрінбейді. Тек айғай-ұйғай дауыс естіледі. Дауыстың қайдан шыққанын уәзір білмейді. Көшемен жүгіріп бара жатқанда, біреуді етігімен қағып алған екен, ол талып қалыпты. Барлық перілер оның басына келіп, кітапқа қарасып:

— Адамзаттың салқыны тиген екен, — депті де, бұғып жатқан уәзірді тауып алып, патшасына алып барады.

Пері патшасы одан жауап сұрайды.

— Өз патшамның әмірімен «Онда бар да, мұнда келді» іздеп жүрген бейшарамын, — дейді.

Пері патшасы қызметшілеріне:

— Баланы тамаққа тойғызып, босатып қоя беріңдер, — депті.

Сол кезде патшаның ханымы уәзір баланың бетін сүртіп отырған орамалды көріп, қайдан алғанын сұрайды. Уәзірдің «өзімдікі» дегеніне болмай, шынын айтпаса, басын алмақшы болады. Уәзір қорыққаннан:

— Әйелімнің орамалы еді, — деп шынын айтады.

Сонда пері патшасының ханымы:

— Ах, дариға! Көлде ойнап жүргенде кіші сіңлім жоғалған еді. Соның орамалы екен ғой. Жұмысыңды айт, — дейді.

— «Онда бар да, мұнда келді» іздеп жүрмін, — дейді бала.

— Бабаң келсін. Ол білер. Осы шаһарда болса, алып берермін, жоқ болса, іздетемін, — дейді ханым.

Бірақ «Онда бар да, мұнда келді» бұл шаһардан таба алмай, бала кете береді.

Ол жүре-жүре бір шаһарға келеді. Бұл шаһарда да жан жоқ. Көшеде кетіп бара жатқан бір баланы қағып жіберген екен, перілер жиылып кетіпті де, уәзірді ұстап патшаға барыпты.

— Не іздеп жүрген адамсың? — депті патша.

— Өз патшамның әмірімен «Онда бар да, мұнда келді» іздеп жүрген бейшарамын, — дейді.

Патша оны өзінің үйіне қонақ болуға жібереді. Ол патшаның үйіне келіп, тамақ ішіп отырған кезде орамалмен жүзін сүрткен екен, патшаның ханымы:

— Мына орамал менің сіңлімнің орамалы ғой, қайдан алдың? — депті.

Уәзір бала шынын айтыпты.

— Томар көлде шомылып жүргенде адасып кеткен менің кіші сіңлімнің орамалы. Жұмысыңды айт, — дейді ханым.

— Уәзір, іздегенім «Онда бар да, мұнда кел», — депті.

— Хан бабаң келсін. Бар болса, алып береді, жоқ болса, алдырып береді, — дейді ханым.

Пері патшасы келіп, барша уақиғаны сұрап біліпті.

— «Онда бар да, мұнда келді» білетіндерің бар ма? — деп еліне жар салады.

Сонда құдық ішінде жатқан бір бақа:

— Мен білемін, алтын берсең, айтамын, — депті.

Патша құдықтағы бақаға алтын төгіп берген екен, ол:

— Шеберлерге гауһардан, інжуден, меруерттен кеме жасат. Сол кемемен барып келеміз, — депті.

Патша айтқанын әзірлегеннен кейін, бақа уәзірмен екеуі кемеге мініп, сапарға жөнеліпті. Бірнеше күн өткенде бақа:

— Көзіңе не көрінді? — деп сұрайды.

— Дарияның арғы жағында бір қалың ел көрінеді, — депті уәзір.

— Ол көрінген ел — үлкен ел. Патшасы туғалы үйіне кісі жібермеген, ешкіммен сөйлеспеген адам. Кемеден түскен бетте патшаның сарайына бар. Жат жұрттан келген адам екендігіңді білсе, патшаның өзі шығар. Сен соған сәлем бер, ол қарсы алар. «Онда бар да, мұнда кел!» дер. Бір самауыр шай, бір табақ ет алып, бір жігіт жетіп келер. Бір шыны аяқ шайды іш, екінші аяқ шайды сол жігітке бер. Егер де ол жігіт берген шайыңды ішсе, жолыңның болғаны, ішпесе, өлгенің, — дейді де, бақа көлге түсіп кетеді.

Кемедегі уәзір мен бақа, бақа ақыл айтады.

Уәзір патшаның сарайына келген екен, патшаның өзі шығып, қарсы алып, кіргізеді. Патша:

— «Онда бар да, мұнда кел!» — деген екен, бір самауыр шай, бір табақ ет алып, бір жігіт жетіп келіпті.

Уәзір бір шыны аяқ шай ішіпті, екінші шыны аяқтағы шайды әлгі жігітке беріпті. Жігіт шайды алып ішкен кезде, патша отырып:

— Әй, «Онда бар да, мұнда кел»! Бұл патшасынан қысым көріп шыққан жігіт екен, сен осыған барасың ба? — депті.

«Онда бар да, мұнда кел» ойланбастан:

— Тақсырым! «Онда бар да, мұнда кел» сізге туғаннан бері қызмет етті. Ешкімге бір шыны аяқ шай түгіл, бір шыны аяқ су да бермейтін едіңіз. Мен бұл жігітке барамын. Бұл шыны аяқты өзі ішті де, екіншісін маған берді. Құрметті бұл істеді.

— Бұл тегін адам болмауы керек, — деп уәзірді кемесіне міңгізіп қоя беріп, өзі соңынан бармақшы болыпты.

Уәзір дарияның ортасына барған кезде, артынан жаңағы жігіт қуып жетіпті. Екеуі келе жатса, алдыңғы жақтан қалың кеме көрінеді. Сонда жігіт уәзірге:

— Мынау тоғыз мың кеме — бізді тамашаға қоршап келе жатқан керуен. Тоғыз мың кеменің әрқайсысында мыңнан кісі бар. Соларды біз қонақ қылайық. Егер керуен басы «мені сат» десе, алдыңғы кемедегі көк сандыққа сат та, жүре бер. Өзің шаһарға барғанша, мен де барамын. Бірақ сандықты ашпағайсың, — дейді.

Екеуі тоғыз мың кемедегі барлық адамды бір самауыр шай, бір табақ етпен қонақ қылды. Керуен басы уәзірге:

— Мына жігітіңді сатасың ба? — депті.

— Сатамын.

— Не сұрайсың?

— Алдыңғы кемедегі көк сандықты сұраймын.

Керуен басы үндемей жүре берген екен, қасындағы жолдастары:

— Баяғыдан бері көк сандықтың қызығын көрдік қой. Енді мына жігіттің де қызығын көрейік, — деп шуылапты.

Ақырында олар көк сандықты беріп, «Онда бар да, мұнда келді» алып жүріп кетіпті.

Уәзір келе-келе дариядан шығады. Мінерге аты жоқ, ішерге тамағы жоқ, киерге киімі жоқ, бәрі біткен. Сонда ауыр ойда отырған кезде «Онда бар да, мұнда кел» жетіп келіпті. Екеуі тамақтанып, тыңайғаннан кейін уәзір:

— Мына сандықта не керемет бар? Аузын ашшы, — дейді.

Жігіт сандықтың кілтін бір бұрағанда, жаңбыр жауады. Екінші бұрағанда, қар жауады. Үшінші бұрағанда, дауыл болып, күннің көзі ашылады. Тағы бір бұрағанда, қалың әскер «Жау қайда?» деп, керней тартып, дабыл қағып шыға келеді. Жігіт:

— Жау жоқ, жатыңдар! — деген екен, қайтадан сандыққа кіріп кетті.

Енді бір бұраған екен, баяғы дарияның жағасындағы үйіне келіп, уәзірдің әйелі алдынан шығып, құшақтай алады.

Таң атқан соң қараса, «Онда бар да, мұнда кел» қаншама тамаша сарайлар тұрғызып қойыпты. Патша жарқыраған сарайларды көріп:

Уәзір әйелімен оралады, сарайлар пайда болады.

— Не ғажап екен, біліп келіңдер, — деп екі уәзірін жіберіпті.

Уәзірлер барған екен:

— Патша өзі келсін, өзіне қараған барлық жұртын жиып әкеліп, тамаша көрсін, — депті сарайдағылар.

Патша бұлардың сөзін қаға алмай, жұртын жиып барады. Патшаны биік алтын мұнараға отырғызып та, келген халыққа екі адамға бір самауыр шай, бір табақ ет беріп, бір кісідей күтіпті. Патшаға барлық кереметтерін көрсетіп болғаннан кейін, «Онда бар да, мұнда кел» көк сандықты ашып жіберіп, қонақтың бәрін қырғызып тастапты.

— Жау жоқ, жатыңдар! — деген соң, әскерлер қайтадан сандыққа кіріпті, қырылған барша қонақтар қайтадан тіріліп кетіпті.

Баршасын бір мұнарадан көріп отырған патша қорыққаннан үндемей, үйіне қайтып келгеннен кейін, елін жинап:

— Сіздер «Онда бар да, мұнда келді» маған алып беріңдер. Егер алып бере алмасаңдар, мен патша болмаймын, — дейді.

Халқы кеңнен кеңесіпті:

— Алып береміз десек, манағыдай қырғын көреміз. Алып бермесек, патшамыз бізге қаһарланады. Одан да патшаны өлтіріп, сол уәзірді патша қояйық, — деген ақылға келіпті де, патшасын өлтіріп, уәзірді патша сайлап, «Онда бар да, мұнда келді» уәзір етіп қояды.

Тамаша! Ертегі аяқталды!

Сен ертегіні соңына дейін оқыдың. Жарайсың!

Ертегі ұнады ма?
Ертегімен бөлісіңіз
Келесі ертегінің бас кейіпкері — сен бол!

Сенің атыңмен, сенің суретіңмен 5 ертегі. Ата-анаңа көрсет!

Ата-аналарға: бала туралы ертегі 390 ₸ — Премиумның сынақ аптасы →
👨‍👩‍👧 Ата-аналар үшін
💬 Пікірлер

Пікірлер

Пікір қалдыру (0 пікір бар)

Әзірге пікір ешкім қалдырмаған!

Пікір қалдыру

Ертегілеріңізді сақтаңыз

Telegram арқылы кіру

Ботта осы кодты басыңыз:

··

Күтіп тұрмыз…

Құпиясөз де, почта да керек емес. Аккаунт Telegram-ға байланады.