197 пословиц

Пословицы о Тіл өнері

Көз жеткізер, Көз жеткізбегенді Бұл мақал адамның көзімен көре алмайтын нәрселерді сөз арқылы түсіндіруге болатынын білдіреді. Сөздің күшін және оның білім мен тәжірибені жеткізудегі маңызын к... Санасызға айтқан сөз — Тасқа тамған тамшыдай Бұл мақал-мәтел адамның білім мен тәрбиені қабылдау қабілетін сипаттайды. "Санасызға айтқан сөз — тасқа тамған тамшыдай" дегені, санасыз адамға айтылған сөздің... Құрғақ сөз бас ауыртар, Құрғақ қасық ауыз жыртар Мақал «Құрғақ сөз бас ауыртар, Құрғақ қасық ауыз жыртар» адамдарды мағынасыз сөздер мен нәтижесіз әрекеттерден сақтандырады. Бұл даналық сөздердің мәні – сөздер... Күнде бір сөз есітпесең Құлағың қалқандай болады Бұл қазақ мақалы адамның үнемі жаңа білім мен ақпаратты іздеп, үйреніп отыруы керектігін айтады. Егер адам жаңа нәрселерді үйренбесе, оның ой-өрісі шектеліп, жа... Сүңгінің жарасы бітер, Тіл жарасы бітпес Бұл мақал адамдарды сөздің күшін түсініп, абайлап сөйлеуге шақырады. Физикалық жарақаттар уақыт өте жазылса, ауыр сөздер жанға жазылмас жара салуы мүмкін. Сонды... Сөзіңді біреу сөйлесе, Аузың қышып бара ма, Бұл мақал адамға өз сөздерін бақылап, сыпайылық пен сыйластықты сақтауды ескертеді. Ол әркімнің өз ойын айту құқығын құрметтеуге және басқаларды тыңдауға шақыра... Көп сөйлесең — тақылдақ дер, Аз сөйлесең — ақымақ дер Бұл мақал-мәтел адамның сөйлеген сөзінің мөлшеріне қатысты тепе-теңдікті сақтау қажеттігін көрсетеді. Көп сөйлесең, сөздерің мәнсіз болуы мүмкін, ал аз сөйлесең... Адам сөзінен жазады, Сиыр мүйізінен жазады Бұл мақал-мәтел адамның сөзі мен ісінің жауапкершілігін көрсетеді. "Адам сөзінен жазады" дегені адамның сөзі арқылы беделіне әсер ететінін білдіреді, ал "Сиыр м... Әуелгі сөзің шын болса, Соңғы сөзіңе жол болады Бұл мақал-мәтел адалдық пен шыншылдықтың маңыздылығын көрсетеді. Егер алғашқы сөзіңіз шынайы болса, кейінгі сөздеріңізге де сенім артады. Бұл қоғамда сенім мен... Аяқ — тұлпар, Сөз — сұңқар Мақал "Аяқ — тұлпар, Сөз — сұңқар" адамның іс-әрекеті мен сөзінің маңыздылығын көрсетеді. "Аяқ — тұлпар" бөлімі батыл және әрекетшіл болудың табысқа жетудегі рө... Айтсаң сөзіңе жет, Мінгес те, үйіңе жет Бұл мақал-мәтел адамның айтқан сөзіне адал болып, оны орындауға тырысу керектігін көрсетеді. Сөздің құдіреті мен сенімділік, жауапкершілік маңыздылығын бейнелей... Тауып сөйлесең — күміссің, Таппай сөйлесең — мыссың Бұл мақал адамның сөзді орынды және ойлы айтуының маңыздылығын көрсетеді. "Тауып сөйлесең — күміссің" дегені дұрыс және орынды айтылған сөздің құндылығын білдір... Ине көзінен сынады, Шешен сөзінен сынады Бұл мақал-мәтел адамның өз ісінде шебер болу керектігін көрсетеді. "Ине көзінен сынады" дегенде, құралдың сапасы маңызды екенін, ал "шешен сөзінен сынады" деген... Көп сөз — күміс, Аз сөз — алтын Мақал-мәтел "Көп сөз — күміс, Аз сөз — алтын" сөздің сапасы мен маңызын көрсетеді. Артық сөзден гөрі қысқа, нақты айтылған сөздер құндырақ деп үйретеді. Бұл дан... Сөз қуған — пәлеге жолығар, Шаруа қуған — қазынаға жолығар Бұл мақал-мәтел адамдардың өмірде қандай мақсаттарға ұмтылғаны маңызды екенін көрсетеді. "Сөз қуған" — тек бос әңгімеге мән беріп, нәтижесіз әрекет ететін адамд... Біреудің сөзі әдемі, Біреудің көзі әдемі Бұл мақал адамның ішкі және сыртқы сұлулығын салыстырады. Біреудің әдемі сөзі оның сөйлеу өнері мен қарым-қатынас дағдыларын білдірсе, әдемі көзі оның ішкі әлем... Тіл ерді қабырға салады, Нарды қазанға салады Бұл мақал-мәтел тілдің күші мен оның адамдарға әсерін көрсетеді. Тіл арқылы адамды қиын жағдайға түсіруге немесе күшті нәрсені бағындыруға болады. Сондықтан сөз... Тіл — тиексіз "Тіл — тиексіз" деген мақал тілдің шексіз күшін және оның ықпалын білдіреді. Бұл сөздеріміздің қайтарымсыз екенін және олардың зиян немесе пайда әкелу мүмкіндіг... Көп ішінде сөйлеген, Көсемдіктің белгісі Бұл мақал-мәтел көсемдік пен шешендік қасиеттердің маңыздылығын көрсетеді. Көсемдік – көпшілік алдында батыл сөйлеу қабілеті, ал шешендік – айтылған сөздің көпк... Құр судан май шықпайды, Құр сөзден мән шықпайды Бұл мақалдың негізгі мағынасы: бос сөз бен нәтижесіз әрекеттердің пайдасыздығын көрсетеді. "Құр судан май шықпайды" – нәтиже бермейтін істерге күш жұмсаудың мағ... Қаһарлы сөз — қамал бұзар "Қаһарлы сөз — қамал бұзар" мақалы сөздің күшін және оның қарым-қатынасқа тигізетін әсерін көрсетеді. Қатал және ащы сөздер адамдар арасындағы сенім мен достықт... Ат жүйрігі айырады, Тіл жүйрігі қайырады Мақал "Ат жүйрігі айырады, Тіл жүйрігі қайырады" тілдің күші мен маңыздылығын көрсетеді. Бұл жерде физикалық жылдамдық пен күштің орнына, ақыл мен сөздің күші б... Тілі, сөзі бар кісі, Жазасызға жар кісі Бұл мақал тілдің және сөйлеу өнерінің маңыздылығын көрсетеді. "Тілі, сөзі бар кісі" дегеніміз ақылды және ойлы сөйлей алатын адамды білдіреді. "Жазасызға жар кі... Көр топырағы көзіңе түспесін, Сөз салмағы өзіңе түспесін Бұл мақал-мәтел адамдарға әдептілік пен жауапкершілікке шақырады. "Көр топырағы көзіңе түспесін" - басқалар туралы жаман сөз айтпай, артында жаман ат қалдырмауд... Сөздің басы — бір пышақ, Аяғы — бір құшақ Бұл мақал сөздің бастапқыда өткір және ренжітуі мүмкін екенін, бірақ соңында жылы және жанашыр бола алатынын көрсетеді. Ол сөздің күшін және оны жауапкершілікпе... Ақпа құлаққа айтқан сөз Ағып кетеді Бұл қазақ мақалы адамдардың сөзге деген қатынасын сипаттайды. "Ақпа құлақ" - айтылған сөзді елемей, ұмытып кететін адамды білдіреді. Ал "құйма құлақ" - айтылған... Ашынған тілді болады "Ашынған тілді болады" мақалы адамның ашу үстінде айтқан сөздерінің зиянды болуы мүмкін екенін ескертеді. Ол тілдің құдыретті әрі қауіпті құрал екенін түсіндірі... Ауыз дарбаза, Сөз самал, Бұл қазақ мақал-мәтелі адамның сөйлеген сөзінің маңыздылығын және кейбір жағдайлардың алдын ала көре алмайтындығымызды көрсетеді. "Ауыз дарбаза" ауыздан шыққан... Тіл жүйрік емес, Шын жүйрік Бұл мақал адамның іс-әрекеттерінің сөздерден маңыздырақ екенін көрсетеді. Яғни, шынайы әрекеттер мен жетістіктер сөзден гөрі адамның шын дарындылығын және сенім... Мал басынан байланады, Адам тілінен байланады Бұл мақал-мәтел малды басқару үшін физикалық байланыс қажет екенін, ал адамдардың қоғамдағы орны мен беделі олардың тілін дұрыс қолдануына байланысты екенін көр...