197 пословиц

Пословицы о Тіл өнері

Қол жүйрігі — етке, Тіл жүйрігі —бетке Бұл мақал адамның қолымен істеген жұмысы материалдық игілікке, ал тілінің шеберлігі бедел мен абыройға жеткізетінін айтады. Яғни, еңбекқорлық пен шешендік екеуі... Қызыл тілден, ашынғанда у тамар, Басылғанда бал тамар Бұл мақал адамның сөзінің екі түрлі әсерін сипаттайды: ашуланғанда тілден зиянды сөздер шығып, қарым-қатынасты бұзуы мүмкін, ал сабырлы кезде айтылған сөздер ме... Жалғыздық құдайға жарасар, Көпсөзділік құранға жарасар Бұл мақал-мәтел адамның жеке және қоғамдық өміріндегі дұрыс мінез-құлықты көрсетеді. "Жалғыздық құдайға жарасар" – адамның рухани дамуы мен терең ойлануы үшін ж... Сөз жүйесін тапса — Мал иесін табар Бұл мақал-мәтел сөздің маңыздылығын және дұрыс сөйлеудің жетістікке жетудегі рөлін көрсетеді. Егер адам өз ойын айқын және сенімді жеткізе алса, ол өз мақсаттар... Тіс — тілдің қамалы "Тіс — тілдің қамалы" мақалында тілдің күшті әрі жауапкершілікті талап ететін құрал екендігі айтылады. Бұл мақал сөздің салмағын түсініп, ойланып сөйлеудің маңы... Көптің аузы — зеңбірек "Көптің аузы — зеңбірек" мақалы көпшіліктің біріккен пікірінің немесе ортақ көзқарасының үлкен күшке ие екенін білдіреді. Бұл мақал әлеуметтік консенсус пен бір... Сөзіңді айт ұққанға Айтып айтпай не керек, Бұл мақал-мәтел адамдардың тек тыңдауға және түсінуге дайын адамдармен ғана өз ойларын бөлісу керектігін айтады. Егер біреу сіздің айтқаныңызды тыңдамаса немесе... Жолыңа жуа бітсін, Сөзіңе дуа бітсін Бұл мақал-мәтел адамның өмір жолының жеңіл әрі сәтті болуын және айтқан сөздерінің құпталып, игі әсер етуін тілейді. "Жолыңа жуа бітсін" дегені — сәттілік пен м... Адам көңілінен азады, Тілінен жазады Бұл мақал адамның ішкі сезімдері мен сыртқы сөздерінің өзара байланысын көрсетеді. "Адам көңілінен азады" дегені адамның ішкі сезімдері мен көңіл-күйінің оның ж... Қысыр сөзде қырсық көп Мақал "Қысыр сөзде қырсық көп" адамдарды мәнсіз, бос сөздерден аулақ болуға шақырады, өйткені мұндай сөздер жиі түсініспеушілік пен жанжал тудырады. Бұл мақал о... Орынсыз сөз орға жығады Бұл мақалда "Орынсыз сөз орға жығады" дегеніміз, орынсыз немесе лайықсыз сөздер адамға қиындықтар мен мәселелер туғызуы мүмкін екенін білдіреді. Сөздің орынды ж... «Көрдім» деген көп сөз, «Көрмедім» деген бір сөз Мақалдың мағынасы: «Көрдім» деген сөзді көп айту арқылы адам өзін ақылды немесе тәжірибелі етіп көрсетуге тырысуы мүмкін, ал «Көрмедім» деп айту арқылы адам қар... Жақсы байқап сөйлейді, Жаман шайқап сөйлейді Бұл мақал адамның сөз саптауына байланысты мінез-құлқын сипаттайды. "Жақсы байқап сөйлейді" дегені жақсы адамның сөздерін мұқият таңдап, ойланып сөйлейтінін біл... Асығын ата алмаған, Сақасынан көреді Бұл қазақ мақалы адамның өз қателіктері мен жауапкершілігін сезіну туралы. Бірінші жолда, "асығын ата алмаған, сақасынан көреді" деп, адам өз ісінде шапшаңдық н... Қағынған ауыздан Ұшынған сөз шығады Бұл мақал адамның ашу үстінде ойланбай айтқан сөздерінің зиянды болатынын ескертеді. Ашуланғанда ауыздан шыққан сөздер кейін түзетуге қиын жағдайларға әкелуі мү... Жақсының өзі өлсе де, Сөзі өлмейді Мақал "Жақсының өзі өлсе де, Сөзі өлмейді" адамдардың жақсы істері мен даналық сөздері уақыт өте келе ұмытылмай, ұрпақтар үшін маңызды мұра болып қалатынын білд... Жыламасқа жылаған екі көзім, Тыңдамасқа сөйлеген есіл сөзім Бұл мақал-мәтел адамның өз сезімдері мен ойларын басқаларға жеткізуге тырысуы, бірақ олардың түсінбеуі немесе бағаламауы мүмкін екенін білдіреді. Ол адамның ішк... Тілің бар болса, Жауым жоқ деме Бұл мақал-мәтел адамның тілі мен шығу тегінің өмірдегі маңыздылығын көрсетеді. "Тілің бар болса, Жауым жоқ деме" дегені - тілдің күшті қару екенін, сөз арқылы ж... Шешендік күші - шындық "Шешендік күші - шындық" мақалы шындыққа негізделген сөздің әсерлі әрі сенімді болатынын білдіреді. Шешендік өнердің басты күші ақиқат пен шынайылықта жатыр, се... Қол, аяғы бар кісі — Жүк көтергіш нар кісі Бұл мақал-мәтел адамның физикалық денсаулығы мен еңбекке қабілеттілігінің маңызын көрсетеді. Қол-аяғы сау адам өз күшіне сеніп, өз бетінше еңбек етіп, қоғамға ү... Қойын-қойын сырыңды Түбінде келіп шын табар Бұл мақал-мәтелдің негізгі мағынасы - өмірде жасырылған сырлар мен өтіріктердің уақыт өте келе ашылып қалатындығы. Ол адамдарды адал болуға және өтірік айтпауға... Дәлдеп атып жауды өлтір, Дәлдеп айтып дауды өлтір Бұл мақал-мәтел дәлдік пен ақылдың маңыздылығын көрсетеді. Соғыста жауды жеңу үшін дәл ату керек болса, дау-жанжалда мәселені шешу үшін дәл әрі орынды сөйлеу қа... Сөйлегенше – сөзіңе өзің қожа, Сөйлеген соң - өзіңе сөзің қожа Бұл мақал сөздің маңыздылығын және жауапкершілігін түсіндіреді. Алдын ала ойланбай айтылған сөздер кейіннен адамға кері әсерін тигізуі мүмкін екенін ескертеді.... Тұз астың дәмін келтірсе, Мақал сөздің мәнін келтіреді Бұл мақал-мәтел сөздің мәнін ашуда мақалдардың маңызды рөл атқаратынын көрсетеді, тұз астың дәмін келтіргендей. Көп сөйлеген — Көптен айрылар "Көп сөйлеген — Көптен айрылар" деген мақал артық сөйлеудің зиянын ескертеді. Ол адамдарға ойланбай көп сөйлеудің қарым-қатынасқа кері әсер етуі мүмкін екенін т... Шын — бір сөз, Өтірік — мың сөз Бұл мақал шындықтың қысқа әрі анық болатындығын, ал өтіріктің көп сөзді қажет ететінін білдіреді. Шындық адамға сенім мен құрмет әкелсе, өтірік сенімсіздік пен... Көңілдегі құпияны - Көзің айтып қояды, Бұл қазақ мақал-мәтелі адамның ішкі сезімдері мен ойларының сыртқы белгілер арқылы байқалатынын көрсетеді. Қысқаша айтқанда: 1. "Көңілдегі құпияны - Көзің айты... Сөз сөзден туады Сөйлемесе қайдан туады? Бұл мақал-мәтел қазақ халқының сөздің, қарым-қатынастың және өмірлік шешімдердің маңыздылығын көрсетеді. 1. "Сөз сөзден туады" – Сөздің күші мен диалогтың дам... Аз сөйлесең де саз сөйле "Аз сөйлесең де саз сөйле" мақалының мағынасы – сөздің сапасына мән беру. Бұл көп сөйлемей, аз болса да мағыналы және әсерлі сөйлеуге кеңес береді. Сөздің көрке... Ең тәтті де — тіл, Ең ащы да — тіл, Бұл қазақ мақал-мәтелі тілдің өмірдегі маңызды рөлін көрсетеді. Тіл - қарым-қатынас құралы, ол арқылы сезімдер мен ойларды жеткіземіз. "Ең тәтті де — тіл" жылы...