197 пословиц

Пословицы о Тіл өнері

Шайқап сөйлесе, Алды-артыңды байқап сөйле Бұл мақал-мәтел адамдарға сөйлегенде сөздерін мұқият және ойланып айту керектігін ескертеді. Ол асығыс немесе ретсіз сөйлеудің жағымсыз салдарға әкелуі мүмкін е... Бал тамған тілден У да тамар Бұл мақал-мәтел сөздің күшін және оның екі жақты әсерін көрсетеді. Жұмсақ, тәтті сөздер адамды жұбатып, жақсы әсер қалдыруы мүмкін, бірақ сол сөздермен уытты, ж... Мақтаған жеткізер, Шаққан өлтірер Бұл мақал-мәтелдің мағынасы - мақтау адамды жігерлендіріп, алға жетелейді, ал сынау керісінше, рухын түсіріп, зиян келтіруі мүмкін. Жаным десе — жан семіреді Мақал "Жаным десе — жан семіреді" адамдардың бір-біріне жылы сөздер айтып, ілтипат білдіргенде қарым-қатынастың жақсаратынын және рухани күшейетінін білдіреді. Сауатсыздың сөзінесүрініп құлайсың "Сауатсыздың сөзіне сүрініп құлайсың" деген мақал білімнің маңыздылығын және ойсыз адамның сөзіне еріп кетудің қауіптілігін ескертеді. Бұл мақал білімсіздіктің... Адам тілінен, Ат аяғынан жазады Бұл мақал-мәтел адамның сөзі мен аттың жүрісінің маңызды екенін көрсетеді. Адамның сөзі оның беделіне әсер етсе, аттың жүрісі оның құндылығын анықтайды. Екеуі д... Жүйелі сөз — киелі Мақал-мәтел "Жүйелі сөз — киелі" дұрыс және мағыналы айтылған сөздің ерекше құндылығы мен әсерін көрсетеді. Жүйелі сөз адамға рухани әсер етіп, білім мен даналы... Түйеге мінген қазақ, Төрт ауыз өлең біледі Бұл мақал-мәтел қазақ халқының көшпенді өмір салтында өлең мен жырдың маңызды рөл атқарғанын көрсетеді. "Түйеге мінген қазақ" тіркесі көшпенді өмірді меңзесе, "... Сүйреңдеген қызыл тіл Сүйгеніңненайырар; Бұл мақал тілдің күшін және оның адамдар арасындағы қарым-қатынасқа әсерін көрсетеді. "Сүйреңдеген қызыл тіл" дегеніміз — ойланбай айтылған сөздер, олар сүйікті... Тілменен тікен тартып болмайды "Тілменен тікен тартып болмайды" деген мақал адамның сөз арқылы барлық мәселелерді шеше алмайтынын білдіреді. Ол тілдің маңызды рөлін мойындағанымен, кей жағдай... Шынайысөз, не күйінгенде шығады, Несүйінгенде шығады Бұл мақал адамның шынайы сөздері мен сезімдері ең күшті эмоциялық жағдайларда, яғни күйініште немесе қуанышта, анық көрінетінін айтады. Орынды айтылған сөз — Орнына қағылған шеге сияқты Бұл мақал дұрыс уақытта және дұрыс жерде айтылған сөздің маңыздылығы мен әсерін көрсетеді. Яғни, орынды айтылған сөз дәл қағылған шеге сияқты, ол мықты және ұза... Сөзге мақал жарасар, Иекке сақал жарасар Бұл мақал-мәтел сөйлеу әдебі мен сыртқы келбетке лайықтылықты көрсетеді. "Сөзге мақал жарасар" бөлімі дұрыс қолданылған мақалдың сөзге мән беретінін білдіреді,... Сөйлемесе қайдан туады? Сөз сөзден туады Бұл мақал адамдар арасындағы қарым-қатынас пен сөйлесудің маңызын көрсетеді. Жаңа ойлар мен идеялар диалог пен пікір алмасу арқылы пайда болады дегенді білдіред... Жүзден біреу — шешен, Мыңнан біреу — көсем Бұл мақал сирек кездесетін ерекше қабілеттерге ие адамдардың қоғамдағы маңызды рөлін көрсетеді. Шешендер мен көсемдер – өз сөздері мен басқару қабілеттері арқыл... Суды ішім тоқтатар, Сөзді шын тоқтатар Бұл мақал шындықтың маңыздылығын көрсетеді. "Суды ішім тоқтатар" дегені физикалық қажеттілікті қанағаттандыруды білдірсе, "Сөзді шын тоқтатар" дегені шындықтың... Піл көтермегенді Тіл көтереді Бұл мақал-мәтел тілдің күшін көрсетеді. Ол сөздердің физикалық күштен де әсерлі болатынын, дұрыс қолданылғанда үлкен өзгерістерге әкелетінін білдіреді. Мақал қайданшығады, Ой болмаса Бұл мақал-мәтел адамның ойлау қабілеті мен тіршілік негіздерінің өзара байланысын көрсетеді. "Мақал қайдан шығады, Ой болмаса" дегені ойдың маңызын, ал "Киіз қа... Сөз — сабан, іс — дән Мақал "Сөз — сабан, іс — дән" адамның сөздері мен іс-әрекеттерінің маңызын салыстырады. Сөздер тек беткі қабатта әсер етсе, нақты нәтиже мен өнімділікке іс-әрек... Ми ойланғанды тіл тындырады Мақал-мәтел "Ми ойланғанды тіл тындырады" адамның ойлау мен сөйлеу қабілетінің байланысын көрсетеді. Бұл ойлау процесінің нәтижесін тіл арқылы жеткізудің маңызд... Олақтың сөзі — Орынсыз жамау тәрізді Бұл мақал-мәтел орынсыз және пайдасыз сөздердің құнсыздығын көрсетеді. Ол адамдарға өз ойларын жеткізуде пайдалы және маңызды сөздерді қолдану қажеттігін еске с... Жақтырмаған Жүре сөйлеседі Бұл қазақ мақал-мәтелі адамдардың шынайы мінез-құлқын көрсетеді. "Жақтырмаған жүре сөйлеседі" дегені - адамның біреуді ұнатпаған кезде жасандылық танытып, бетпе... Ақынның тілі қылыштан өткір, Қылдан нәзік Мақал "Ақынның тілі қылыштан өткір, қылдан нәзік" ақынның сөзінің екі түрлі қасиетін көрсетеді: біріншіден, оның сөздері қатты әрі күшті, яғни шындықты ашып, әд... Жаман сөз — Жанға кірген тікен, Бұл мақал сөздің адамға әсерін сипаттайды: жаман сөз жанға ауыр тиіп, жарақаттайды, ал жақсы сөз емдейді, көңілге қуаныш сыйлайды. Кесірлі ауыздан Кесапатты сөз шығар Бұл мақал "Кесірлі ауыздан кесапатты сөз шығар" дегені - жаман ниетті адамдардың аузынан зиянды сөздер шығатынын білдіреді. Ол адамдарды сөздеріне мұқият болуға... Шешеннің сөзі — мерген, Шебердің көзі — мерген Бұл мақал әр адамның өз саласындағы шеберлігі мен өнерін сипаттайды. "Шешеннің сөзі — мерген" бөлігінде шешен адамның сөзінің дәлдігі мен ықпалдылығын көрсетеді... Жері жуалының Сөзі дуалы Бұл мақал адамның қадірі мен сөзінің құндылығы оның шыққан жері мен тәрбиесіне байланысты екенін білдіреді. "Жері жуалы" дегеніміз құнарлы, берекелі жер, ал "сө... Сылбыр сөзін — сүйретіп айтады, Содыр сөзін — күйретіп айтады, Бұл мақал-мәтел адамның сөйлеу мәнеріне қатысты даналықты білдіреді. "Сылбыр сөзін — сүйретіп айтады" дегенде, адамның жалқау немесе қызығушылықсыз сөйлеуі меңз... Айтар нақылы жоқтың, Табар ақылы жоқ Бұл мақал адамның өмірлік тәжірибесі мен білімі жеткіліксіз болса, ол қиын жағдайлардан шығу жолын таба алмайтынын білдіреді. Бұралқы сөз — күлуге жақсы, Бұралқы жылқы — мінуге жақсы Бұл мақал-мәтелдің мағынасы әр нәрсенің өз орнында қолданылғанда ғана пайдалы болатынын көрсетеді. "Бұралқы сөз" көңіл көтеруге жақсы, бірақ орынсыз қолданылса,...