197 пословиц

Пословицы о Тіл өнері

Ұлы сөзде — ұят жоқ Мақал "Ұлы сөзде — ұят жоқ" адамдарды шындықты ашық айтуға, адал және мәнді сөздерден ұялмауға шақырады. Айтылған сөз — атылған оқ "Айтылған сөз — атылған оқ" деген мақал сөздің күші мен оның қайтарымсыз салдарын ескертеді. Сөзді ойланып айту керектігін, себебі ол айтылғаннан кейін әсерін т... Бас кеспек болса да, Тіл кеспек жоқ Бұл мақал сөздің күшін және оның ықпалын білдіреді. Ол адамдарды өз сөздеріне жауапкершілікпен қарауға және ойланбай сөйлеп, зиян келтірмеуге шақырады. Сөздің ә... Мағынасыз сөз болмайды, Мақалсыз ел болмайды Бұл мақал-мәтел қазақ халқының даналығы мен тіл байлығын көрсетеді. "Мағынасыз сөз болмайды" дегені әрбір сөздің өз мәні бар екенін білдірсе, "Мақалсыз ел болма... Аңдамай сөйлеген Ауырмай өледі Бұл қазақ мақалы адамның сөзінің маңызы мен салдарын ойлауға шақырады. Негізгі мағынасы: ойланбай, абайсызда айтылған сөздер зиян тигізуі мүмкін. Сөздің күші, ж... Майда сөйлеп, ірі шық, Ақылдының бірі шық Бұл мақал ақылдылық пен ойдың маңыздылығын көрсетеді. "Майда сөйлеп, ірі шық" дегені - қарапайым сөздер арқылы үлкен ойлар мен шешімдерге жетуге болатынын білді... Аяғы жаман төрді былғар, Аузы жаман елді былғар Мақал-мәтелдің мағынасы: Адамның тазалығы мен сөзінің қоғамға әсері зор. "Аяғы жаман төрді былғар" дегені жеке адамның тәртіпсіздігі немесе тазалықсыздығы ортағ... Әуелі бойыңда талант болсын, Талантыңа талабың қанат болсын Бұл мақал-мәтел адамның табысты болуы үшін табиғи талант пен қажырлы еңбектің маңызды екенін айтады. Талант - адамның ішкі қабілеті болса, талап - сол қабілетті... Өнер алды — қызыл тіл "Өнер алды — қызыл тіл" мақалының мәні тілдің өнердің ең маңызды түрі екенін көрсетеді. Бұл мақал тілдің адамдар арасындағы қарым-қатынастағы рөлін және оның қо... Жақсыменен сөйлессең — Жаның рахаттанады Бұл мақал-мәтел адамдармен қарым-қатынастың әсерін көрсетеді. Жақсы адамдармен сөйлесу жанға тыныштық пен қуаныш әкеледі, ал жаман адамдармен сөйлесу зиянды жағ... Сәлем — сөздің анасы Мақал "Сәлем — сөздің анасы." қарым-қатынастың бастамасы ретінде сәлемдесудің маңыздылығын көрсетеді. Бұл сәлемдесу арқылы құрмет көрсету, жылы қарым-қатынас ор... Сөз тапқанға қолқа жоқ "Сөз тапқанға қолқа жоқ" мақалы адамның дәл және орынды сөйлей білу қабілетін мадақтайды. Ол дұрыс сөз тауып, оны тиімді қолдана білетін адамға ешқандай кедергі... Жақсы сөз — жарым ырыс "Жақсы сөз — жарым ырыс" мақалы адамдар арасындағы қарым-қатынаста жылы, шынайы және көтермелеуші сөздердің маңыздылығын көрсетеді. Жақсы сөздер достық пен сыйл... Пышақ жетесінен сынады, Сөз келтесінен тынады Бұл мақалда пышақтың сапасы мен сөздің мәні салыстырылып, тілдің маңыздылығы мен жауапкершілігі көрсетіледі. "Пышақ жетесінен сынады" дегені - сапасыз пышақ пай... Шебердің қолы — ортақ, Шешеннің сөзі — ортақ Бұл мақал-мәтел шеберлік пен даналықтың ортақ игілік екенін білдіреді. "Шебердің қолы — ортақ" дегенде, шебердің жасаған дүниелері қоғамға қызмет ететінін, ал "... Тіл тас жарады, Тас жармаса, бас жарады Бұл қазақ мақалы сөздің күшін және оның ықтимал зардаптарын көрсетеді. "Тіл тас жарады" дегені сөздің қатты әсер ету қабілетін білдірсе, "Тас жармаса, бас жарад... Жылы-жылы сөйлесе жылан да інінен шығады Бұл мақал-мәтел сыпайы және жағымды сөздердің күшін көрсетеді. Жылы сөйлескенде, тіпті ең сақ және күдікті жанды да сендіруге, келісімге келтіруге болады дегенд... Сөзбен сөзді жуады, Сабынмен бөзді жуады Бұл мақал сөздің күші мен маңызын көрсетеді. "Сөзбен сөзді жуады" дегеніміз, сөз арқылы жанжал немесе түсініспеушілікті шешуге болатынын білдіреді. Ал "Сабынмен... Аш құлақтан — Тыныш құлақ "Аш құлақтан — Тыныш құлақ" мақалы тыңдаудың маңыздылығын көрсетеді. Ол басқалардың пікірін құрметтеп, зейін қойып тыңдауды үйретеді. Бұл қарым-қатынасты жақсар... Көп сөз - есекке жүк Мақал "Көп сөз - есекке жүк" артық сөйлеп, қажетсіз сөздер айту адамның уақытын босқа шығындап, жалықтыратынын білдіреді. Ол адамдарды сөздерін ойланып, орнымен... Жалаң бұттың өлімі шөптен, Жалаң сөздің өлімі көптен Бұл мақал артық сөзден аулақ болуға және сөздің салмағын бағалауға шақырады. Жалаң сөздер беделге зиян келтіруі мүмкін екенін ескертеді. Арық айтып, семіз шық "Арық айтып, семіз шық" деген мақал-мәтел өз проблемаларын жеңілдетіп көрсету арқылы оларды жеңілдетуге тырысуға шақырады. Бұл өз күшіне сенімділікті арттырып,... Адам аласынан сөз аласы жаман, Оттың шаласына сөз таласы жаман Бұл мақал-мәтел адамдар арасындағы сөз қақтығыстарының физикалық жанжалдарға қарағанда қауіпті екенін және қауіпті жағдайларда талас-тартыстан аулақ болу керект... Шебердің қолы — ортақ, Шешеннің тілі ортақ Бұл мақал шеберлік пен шешендіктің қоғамға ортақ пайда әкелетінін көрсетеді. Шебер өз қолөнерімен, шешен өз сөзімен қоғамның дамуына үлес қосады. Мақал әр адамн... Байлауы жоқ шешеннен, үндемеген есті артық Бұл мақал-мәтел көп сөйлеп, нақты мазмұнсыз болудан гөрі, ойлы және сабырлы болудың артықшылығын көрсетеді. Сөз сүйектен өтеді, Таяқ еттен өтеді Бұл мақал-мәтел сөздің адамға тигізетін рухани әсерінің күштілігін көрсетеді. Сөзбен айтылған ауыртпалықтар адамның жанын жаралап, ұзақ уақыт бойы ұмытылмауы мү... Басқа пәле тілден Мақал "Басқа пәле тілден" сөздің абайсыз немесе дұрыс қолданылмауы қиындықтар мен жанжалдарға әкелуі мүмкін екенін ескертеді. Бұл мақал адамдарды сөздерін ойлан... Қысыр сөзге мініп, Қысырақ қумас болар Бұл мақал-мәтел мағынасыз сөздерге еріп, мәнсіз әрекеттер жасамауға шақырады. Ол бос сөздерге уақыт жұмсаудың пайдасыз екенін және олардың артынан еру адамның б... Жыланның тілі айыр, Жылан мінезді адамның сөзі айыр Бұл мақал екіжүзді, сенімсіз адамдардан сақ болуға шақырады. Жыланның тілі екі айыр болғаны сияқты, мұндай адамдардың сөзі де екіұшты, алдамшы болуы мүмкін. Ада... Көре-көре көсем болады Сөйлей-сөйлей шешен болады Бұл мақал-мәтел адамның тәжірибе мен қайталаудың арқасында дағдыларын жетілдіретінін білдіреді. "Көре-көре көсем болады" – тәжірибе жинау арқылы лидерлік қасиет...