Қол — таразы, Көңіл — қазы
Бұл мақал-мәтел адамның іс-әрекеті мен ішкі көңіл күйінің тығыз байланысын көрсетеді. "Қол — таразы" дегеніміз, адамның сыртқы әрекеттері әділдік пен салмақтылықты қажет етеді дегенді білдіреді. Ал "Көңіл — қазы" адамның ішкі жан дүниесі, сезімдері мен ойлары әр жағдайды бағалап, іс-әрекетке бағыт береді дегенді меңзейді. Мақал-мәтелдің негізгі мағынасы – адамның ішкі және сыртқы әлемінің үйлесімділігін сақтап, әділеттілік пен адалдықты ұстану арқылы өмір сүру.
Ұқсас мақалдар
Әулекі би Ат үстінен билік айтар
Би екеу болса, Дау төртеу
Қисық ағаш үй болмас, Қыңыр жігіт би болмас
Орынын тапқан Орынсыз қалмас
Есі мақұл дауласса, Сөздері асқар ала таудай болар
Уәдені бұзған — Ұяны бұзғанмен тең