Жайық пен Еділ ертегісі

Жайық пен Еділ ертегісі

Жайық пен Еділ деген ағалы-інілі ағайынды мерген болыпты. Жайық ағасы, Еділ інісі екен. Екеуі мергендік қып, бір елдің аш-арықтарын асырайтын болған.

Қарашаның басында, қар бір-екі жауғанда, екеуі екі бөлек аң аулап, кешке күркеде бас қосып отырғанда, Жайық Еділге:

— Мен бір тамаша із көрдім, — дейді. — Жалаңаяқ кісінің ізін көрдім. Сол ізге түсіп кеттім. Із қалың қамысқа барды. Қамысты аралап келе жатсам, із бір қамыс күркеге кірді. Күркеге кіріп қарасам, ешкім жоқ. Тысқа шықтым, «өңім бе?» деп, бағанағы жалаңаяқтың ізіне түссем, әлгі ізден, менің ізімнен басқа із жоқ. Содан соң қайта күркеге кірдім. «Бұл қалай?» деп тамаша ғып тұрдым. «Я, Жайық, не ғып, не іздеп жүрсің?» — дейді біреу. Бірақ көрінген кісі жоқ. «Аң қарап жүріп, жалаңаяқ кісінің ізіне түсіп келдім. Ізі бар, өзі жоқ. Соны тамашалап тұрмын», — дедім мен. Әлгі айтты: «Менің тілімді ал, жолың болады. Тілімді алмасаң, жалмауыз жейді сені», — деп. Содан кейін мылтығыма оқ салып, білтені тұтатып алып: «Ал, кел, жей ғой, жалмауыз болсаң!» — деп едім, ешкім маған қарсы шыққан жоқ. Кетіп қалдым, — деді Жайық інісіне.

Жайық қамыста жалаңаяқ ізді таңданып қарап тұр.

Еділ сенбеді. Таң атқан соң екеуі қамысқа келді. Келсе, күрке де жоқ, сынған бір қамыс та жоқ, із де жоқ. Еділ:

— Өтірік айттың, — деді.

Жайық:

— Көргенім рас, — деді.

Атқан аңның етін арттырып, Еділ елге келді. Жайық сол жерде қалып қойды. Біраздан кейін Еділ елден Жайықтың қалған жеріне келсе, Жайық жоқ. Ары-бері қарап, таба алмайды. «Жоғары кеткен шығар» деп, өзенді жағалап, Еділ де кетті.

Қалың қара тоғайдан бір құлан атып алып, соны кешке сойып, төстігін кесіп, темір істікке шаншып, пісіріп отырды. Ел орынға отырған мезгілде тоғайдың басынан бір жаяу жүгіріп келе жатыр. Басында бір көне шапаны бар. Келген бетте оттың жанына отыра кетті. Еділ төстіктің бір жапырағын кесіп ұсынды. Қолынан төстікті алғанда, әлгі сақ ете түсті.

Еділ от жанында, жаяу адам оған жақындап келеді.

— Мұныңды ал, бағана тойып едім, — деп жүгіріп кетті.

Бұл кеткен соң, Еділ қауіптеніп, өзінің орнына бір бөрене тастап, оны шекпенімен жауып қойды. Өзі мылтығын оқтап, дайындалып отырды. От өшіп бара жатқан кезде, әлгі жаяу жүгіріп келіп, «Ала ғой! Ала ғой!» деп, оның саусақтары сатырлап, бөренені бас салды. Еділ атып жіберді, жаяу шалқасынан түсті. Таңертең қараса, оның саусағы бірдей темір екен. Еділ барлығын кесіп алды. Түймелері түгел алтын-күміс. Маңдайында жалғыз көзі бар екен. Мерген от жағып, қолдарын өртіп жіберді.

Еділ тоғайда үш күн болды. Үш күнде осылай үш келіншек өлтірді. Еділ елге қайтып келді. Бірақ «осындай үш келіншек өлтірдім, Жайықты таба алмадым» деп елге айтпады.

Еділ елдегі бір Қара деген кісіге:

— Сен елге тамаққа кеп тұрасың, бір Жайық екеуіміз аң аулаймыз, — деп, аңға ертіп ала жүрді.

Екеуі Жайықты іздеп, таба алмай жүріп, бір көп қойға кездесті. Бақташысы жоқ қойды көріп, енді қойдың иесін іздеді. Әлден уақытта қырда үй көрінді. Сол үйге екеуі келіп:

Еділ мен Қара қырдағы жалмауыздың үйін табады.

— Сөйлес! — деді.

— Түсе бер, рұқсат, — деді үй иесі.

Екеуі аттан түсіп, барлық қару-жарағын тысқа қалдырмай, үйге кірді. Есік сарт етіп жабылды. Бір әйел ары қарап бала емізіп отыр екен. Әйел:

— Еділ, үш келінімді сен өлтірдің, үш баламды Жайық өлтірді. Жайықты мен асып жедім. Біріңді сойып, біріңді асамын. Мен сендерді аяғыммен іздегенім жоқ, өздерің келдіңдер, — депті.

Түнімен аңдысып, бірін-бірі ала алмай, таңертең Еділ жезтырнақ әйелді атып тастайды. Қайта барып, үйдің есігін ашайын десе, аша алмай қояды. Содан кейін барлық қойды айдап, Еділ елге келеді. Қойды таратқаннан кейін осындай жайын айтты:

— Жайықтың ажалы сол қатыннан келді, — деді.

Сонымен ел Жайықты жоқтап, ас беріп тарасыпты. Жылаған халыққа Еділ:

— Жалмауыздың үйіне барайық. Қалаған жасауды алайық, — депті.

Бұл сөзге жиылған халықтың барғысы келмеді, қорқты. Сонымен ел жалмауыздың малын малданып жүріп жатты.

Бір-екі жылдан кейін Еділ қызын ұзатты. Қызы әкесінен шолпыны сұрады. Еділ:

— Шолпыны алсаң, сені өлтіреді. Жалмауыздың артында қалған бір қыз бар, — деп, ақыры шолпыны қызына берді. Бірақ «екі жыл ұйықтамай жүр» деді қызына.

Бір талай уақыт өткеннен кейін жалмауыздың әлгі қызы жұртты жолшыбай қырып келе жатады. Бір күні үйге кіре бергенде, Еділдің қызы жалмауыздың қызының басын қағып түсіреді. Сонымен жалмауыздың қызы өледі. Сонан кейін халық тыныш болып, мал құрап ел болады.

Тамаша! Ертегі аяқталды!

Сен ертегіні соңына дейін оқыдың. Жарайсың!

Ертегі ұнады ма?
Ертегімен бөлісіңіз
Келесі ертегінің бас кейіпкері — сен бол!

Сенің атыңмен, сенің суретіңмен 5 ертегі. Ата-анаңа көрсет!

Ата-аналарға: бала туралы ертегі 390 ₸ — Премиумның сынақ аптасы →
👨‍👩‍👧 Ата-аналар үшін
💬 Пікірлер

Пікірлер

Пікір қалдыру (0 пікір бар)

Әзірге пікір ешкім қалдырмаған!

Пікір қалдыру

Ертегілеріңізді сақтаңыз

Telegram арқылы кіру

Ботта осы кодты басыңыз:

··

Күтіп тұрмыз…

Құпиясөз де, почта да керек емес. Аккаунт Telegram-ға байланады.