Proverbs about Жан-жануарлар

Жас бота Түйеге қарай өседі Бұл мақал-мәтел ата-ананың және ортаның бала тәрбиесіндегі рөлін көрсетеді. Жас бота мен жас құлынның түйе мен биеге ұқсап өсетіні сияқты, балалар да ата-аналар... Ауырлықты жер көтереді, Ауыр жүкті нар көтереді Бұл қазақ мақалы адамның өмірдегі қиыншылықтарға төзімділігін сипаттайды. Жер ауырлықты, нар (түйе) физикалық жүкті, ал ер адам рухани қайғыны көтере алатын күш... Қошқар соймай, қой сойсам, Жасық дерсің Бұл мақал адамдардың әрқашан әртүрлі пікірде болатынын және ешқашан толық қанағаттанбайтынын көрсетеді. Қандай шешім қабылдасаң да, әрқашан сын айтушылар табыла... Ақсақ қой ауыл қасында, Ия құдық басында Бұл мақал әлсіз немесе шектеулі жағдайдағы адамның өз қауіпсіздігі мен тұрақтылығын қамтамасыз ету үшін қорғанысқа және өмірлік маңызды ресурстарға жақын болуға... Қорада малың болсын, Көшеңде талың болсын, Бұл мақал-мәтел адамның өмірінде материалдық және рухани құндылықтардың теңгерімді болуының маңыздылығын көрсетеді. Мал - экономикалық тұрақтылық пен байлықтың... Малы бірдің — жаны бір "Малы бірдің — жаны бір" мақалы адамның материалдық байлығынан гөрі рухани байлығының маңызды екенін, барлық адамдардың ішкі құндылықтары мен сезімдері бірдей е... Сен салар да мен салар, Атқа жемді кім салар? Бұл мақал жауапкершіліктен қашып, міндеттерді бір-біріне сілтеудің салдарынан ешқандай іс бітпейтінін көрсетеді. Әркім өз міндетін орындамаса, ортақ мақсатқа же... Жүйрік атқа, Жел қамшы Мақал "Жүйрік атқа, жел қамшы" тиімді әрекеттер мен қолдаудың маңыздылығын көрсетеді. Жүйрік ат — жақсы нәтиже көрсетіп жүрген адам немесе жағдай, ал жел қамшы... Бұқаның арамзасы, Бұзау арасында жүрер Мақал "Бұқаның арамзасы, Бұзау арасында жүрер" адамдар арасындағы жаман әдеттердің жұқпалы екенін және олардан сақтану қажеттігін ескертеді. Ол жаман мінез-құлы... Бойың қысқа болса, Түйеге мін, Бұл мақал әр адамның өз ерекшеліктері мен мүмкіндіктеріне сәйкес әрекет ету керектігін ескертеді. Яғни, өз артықшылықтары мен кемшіліктерін ескеріп, дұрыс шешім... Бота ойнақтаса Молшылыққа Бұл мақал-мәтел өмірдің әр түрлі кезеңдерін жануарлардың қылықтары арқылы сипаттайды. Жас ботаның ойнауы молшылықты, яғни болашақтағы байлық пен өнімділікті біл... Түйенің жолы үлкен, Аттың жөні үлкен Бұл мақал әр адамның өзіндік ерекшеліктері мен қабілеттерін ескеру қажеттігін білдіреді. Түйе мен аттың қасиеттері арқылы адамдардың әртүрлі міндеттерге сай кел... Көтерем деп түйеден безбе, Салтанатың емес пе?! Бұл мақал-мәтел адамның қолындағы ресурстар мен мүмкіндіктерді бағалауға шақырады. Түйе мен бие сияқты құнды нәрселерді бағаламай, олардан бас тартпауды, керісі... Қойлы бай — қорлы бай, Сиырлы бай — сарымай Бұл мақал-мәтел қой және сиыр шаруашылығының ерекшеліктерін салыстыра отырып, ауыл шаруашылығындағы еңбектің маңыздылығын көрсетеді. "Қойлы бай — қорлы бай" дег... Аз қойда айран барда, өре жоқ Мақал "Аз қойда айран барда, өре жоқ" шағын мүмкіндіктердің өзінде қажеттіліктерді қанағаттандыруға болатынын көрсетеді. Бұл қарапайымдылық пен ризашылықты баға... Жаман қойшы жайлауын Бір күн жейді, Бұл мақал еңбекқорлық пен жауапкершіліктің маңыздылығын көрсетеді. "Жаман қойшы" ресурстарды дұрыс пайдаланбай, тек қысқа мерзімді пайдаға ұмтылса, "жақсы қойшы... Сиырлының үйі —айран, Сиырсыздың үйі — сырдаң Бұл мақал-мәтелдің негізгі мағынасы - өз еңбегімен айналысып, мал-мүлік жинаған адамның тұрмысы жақсы болады, ал еңбексіз адам кедейлікке ұшырайды деген ойды бі... Аттың көркі — жал, Адамның көркі — мал Бұл мақал-мәтел аттың және адамның сұлулығы мен құндылығын сипаттайды. "Аттың көркі — жал" дегені аттың сыртқы сұлулығы мен күш-қуатын білдіреді, ал "Адамның кө... Атың болмаса, Аяғыңа жалын, Бұл қазақ мақалы қиындықтар кезінде табандылық пен бейімделу керектігін білдіреді. Егер қажетті құралдар жоқ болса, табандылық пен ынта арқылы басқа жолдарды па... Ақсақ атқа — алтын таға "Ақсақ атқа — алтын таға" мақал-мәтелі құнсыз немесе пайдасыз нәрсеге құнды ресурстарды шығындаудың мәнсіз екенін білдіреді. Ол бізге ресурстарды ұтымды пайдала... Жақсы ат алдынан сүрінбей, Артынан сүрінеді Бұл мақал адамның сыртқы беделі мен шынайы іс-әрекеттері арасындағы айырмашылықты көрсетеді. Жақсы атаққа ие адам сырттай мінсіз көрінгенімен, шын мәнінде оның... Наубайдың көңілінанында, Керуеншінің көңілінарында Бұл мақал-мәтел әр адамның өз ісіне жауапкершілікпен қарауы және әрқайсысының қоғамдағы рөлі маңызды екенін білдіреді. Наубай мен керуенші өз міндеттерін дұрыс... Бие мініп тойға барма, Көкпар шаба алмайсың Бұл мақал-мәтелдің негізгі мағынасы - кез келген істі бастамас бұрын, оған дұрыс дайындалып, сәйкес құрал-жабдықтар мен әдістерді таңдау қажеттілігі туралы. Яғн... Ақ серке қой бастайды, Ақын жігіт той бастайды Бұл мақал-мәтел қазақ қоғамында жеке тұлғалардың лидерлік рөлін көрсетеді. "Ақ серке қой бастайды" – ерекше қасиеттері бар қойдың топты басқаруын білдіреді, ал... Шыбынды шыбықпен айдаған, Шыбышты сырықпен айдаған Бұл мақал-мәтел проблемаларды шешуде әр жағдайға сәйкес келетін әдістерді қолдану керектігін айтады. Яғни, ұсақ мәселелерге ұсақ әдістер, үлкен мәселелерге үлке... Әр түлкінің өрісі басқа, Әр ауылдың қонысы басқа Бұл мақал әр адамның және қауымның өзіндік ерекшеліктері мен өмір сүру салты бар екенін айтады. Әр түлкінің өз мекені болғаны сияқты, әр ауылдың да өз дәстүрі м... Сасық суда жайын бар, Олжа малда қайыр жоқ Бұл мақал-мәтелдің негізгі мағынасы бейімделу мен адалдықтың маңыздылығын көрсетеді. "Сасық суда жайын бар" дегені – кез келген жағдайда бейімделіп, өмір сүру к... Өгізді өрге айдағанның: Өмірі өксиді Бұл мақал адамға өз мүмкіндіктерін дұрыс бағалап, шама-шарқына сай әрекет ету керектігін ескертеді. Қол жетпес мақсаттарға ұмтылу тек қана реніш пен күйзеліске... Жарлының жалғыз қозысы. Қасқырға жем болады Бұл мақал-мәтел әлеуметтік теңсіздік пен әділетсіздікті бейнелейді. Ол кедей адамның осалдығын және қорғансыздығын көрсетіп, қоғамдағы әлсіздерді қорғау қажетті... Дала малсыз болмайды, Орман аңсыз болмайды Бұл мақал-мәтел табиғат пен адам өміріндегі өзара тәуелділікті көрсетеді. Дала мен мал, орман мен аң табиғи ортаның ажырамас бөлігі болып табылады. Мақал адамда...