Proverbs about Жан-жануарлар

Сауын саусаң,биесау, Боз қырау түспей суалмас Бұл мақал-мәтел еңбекқорлық пен табандылықтың маңыздылығын көрсетеді. "Сауын саусаң, бие сау" деген жолда еңбекке шын көңілмен және жауапкершілікпен кіріссең, т... Алпыс күн атан болғанша, Алтыкүнбура бол Бұл мақалдың қысқаша мағынасы: уақытша үлкен атаққа ие болғаннан гөрі, ұзақ мерзімді құрмет пен сенімге ие болу маңызды. Ол адамның тұрақты құндылықтар мен адам... Жаман қой ісегінде қартаяды Мақал "Жаман қой ісегінде қартаяды" адамның мүмкіндіктерін толық пайдаланбай, өмірін босқа өткізгенде уақытын зая кетіретінін ескертеді. Ол адамның өзін-өзі дам... Әркімнің өз малы өзіне ыстық Мақал "Әркімнің өз малы өзіне ыстық" адамның өз еңбегімен жеткен нәрселеріне ерекше мән беретінін және оларды бағалайтынын білдіреді. Ол жеке меншік пен жауапке... Жарлы болатын жігітке Қазалы мал тап болар Бұл қазақ мақал-мәтелі адамның өміріндегі қиыншылықтар оның мінез-құлқы мен өмірлік ұстанымдарына байланысты болатынын көрсетеді. "Жарлы болатын жігітке қазалы... Түйеден жығылсаң, Түйе шудасын төсейді Бұл мақал-мәтел адамның әлеуметтік мәртебесіне байланысты құлау салдарының әртүрлі болатынын көрсетеді. Жоғары мәртебелі адам құлағанда, ол кеңінен байқалады жә... Семіз қозы пышаққа Сұранып тұрады Мақал "Семіз қозы пышаққа сұранып тұрады" шамадан тыс артықшылық немесе байлықтың қауіпті жағдайларға әкелуі мүмкін екенін ескертеді. Яғни, назар аударту арқылы... Түлкі түгінен жазады, Есек жүгінен жазады Бұл мақал әркімнің өз табиғатына сай әрекеттері үшін жазаланатынын көрсетеді. Түлкі айлакерлігімен, есек артық жүгін арқалаумен жазаға тартылады. Бұл әділдік пе... Қамшы — қанат, Құйысқан — қуат "Қамшы — қанат, Құйысқан — қуат" мақал-мәтелі адамның мақсаттарына жету үшін сыртқы және ішкі күштерді дұрыс пайдалану қажеттігін білдіреді. "Қамшы — қанат" бөл... Байтал түгіл, бас қайғы Мақал "Байтал түгіл, бас қайғы" адамның ішкі жан дүниесінің тыныштығы мен рухани байлығының материалдық байлықтан маңызды екенін көрсетеді. Бұл мақалда адамның... Түйе атасы — нар, Ағаш атасы — шынар Бұл мақал-мәтел ірі және құрметті нәрселерге деген сыйластықты білдіреді. "Түйе атасы — нар" тіркесі түйенің күштілігі мен маңыздылығын көрсетсе, "Ағаш атасы —... Ауыл-аймағыңмен, Бота-тайлағыңмен Бұл мақал-мәтел адамның әлеуметтік мәртебесі мен байлығының ауылдық қауымдастықпен және мал шаруашылығымен тығыз байланысты екенін білдіреді. Ол адамның қоғамда... Бура келеге түскенде Буыршын бойын бағады Бұл мақал қиындықтар мен сынақтар кезінде адамның шынайы мінезі мен қабілеттері көрінетінін білдіреді. Қиын жағдайларда адам өз күшін, төзімділігін және батылды... Қойым тоқ қорамда, Қайғым жоқ боранда Бұл мақал дайындық пен тұрақтылықтың маңыздылығын көрсетеді. "Қойым тоқ қорамда" дегені - алдын ала қамданып, қажетті ресурстарды жинақтау арқылы қысқы қиындықт... Қойшы қошқарын мақтайды, Тентек шоқпарын мақтайды Мақал "Қойшы қошқарын мақтайды, Тентек шоқпарын мақтайды" адамдардың өздеріне жақын немесе қымбат нәрселерді мақтап, бағалайтынын білдіреді. Әркім өзіне маңызды... Тоғыз қабат торқадан, Тоқтышағымның терісі артық Бұл мақал баланың ата-ана үшін барлық материалдық құндылықтардан қымбат екенін көрсетеді. Қара тұяқ қарында жатпас "Қара тұяқ қарында жатпас" мақалы белсенділік пен еңбекқорлықты насихаттайды. Ол адамдарды әрекетшіл, сергек болуға және мүмкіндіктерді жіберіп алмауға үндейді. Ақылсыз атқа мінсе, Атасын басып кете жаздайды Бұл мақал ақылдың маңыздылығын көрсетеді. Ақылсыз адам үлкен күшке ие болса, оны дұрыс басқара алмай, үлкен қателіктерге ұшырауы мүмкін. "Атқа міну" мүмкіндікті... Ат сүрінбей жер танымас, Ер сүрінбей ел танымас Бұл мақал қиыншылықтар мен қателіктер арқылы тәжірибе жинақтаудың маңыздылығын көрсетеді. Ат сүрінгенде ғана жердің ерекшеліктерін түсінеді, ал адам қателескенд... Жалғыз шапқан ат жүйрік "Жалғыз шапқан ат жүйрік" мақалы жеке адамның өз бетінше жұмыс істеп, жетістікке жетуінің маңызын көрсетеді. Бұл мақала тәуелсіздік, жеке жауапкершілік және өз... Ақ қошқар бүгін сойылар, Алдыңа басы қойылар, Бұл мақал өмірдің уақытша және өзгермелі екенін көрсетеді. Ол бізге әр сәтті бағалап, күтпеген өзгерістерге дайын болуды ескертеді. Сонымен қатар, байлық пен бе... Жетім қозы маңырар, Маңырар да отығар Мақал "Жетім қозы маңырар, маңырар да отығар" жетім қалған баланың қиыншылықтарын көрсетеді. "Жетім қозы" ата-анасының қамқорлығынан айырылған баланы бейнелейді... Қойдықосақтауқиын, Ағытуоңай Бұл мақал-мәтелдің негізгі мағынасы - ұйымдастыру мен құрудың күрделілігі және оны бұзудың жеңілдігі туралы. Яғни, кез-келген істі немесе құрылымды құру көп күш... Бала жанды биелер Құлындарын теппейді Бұл мақал-мәтел мейірімділік пен кешірімділіктің маңыздылығын көрсетеді. Биелердің құлындарына зиян келтірмейтіні сияқты, мейірімді адамдар да өзгелерге жылы шы... Шабылмаған жүйрікті, Шағылмаған бала шапсын Бұл мақал-мәтелдің мағынасы - адамды жастайынан еңбекке және қиындықтарды жеңуге баулу арқылы оның өмірлік дағдылары мен төзімділігін дамыту қажеттілігі. Жүйрік... Аласаны атқа санама, Азаматты жатқа санама Бұл қазақ мақал-мәтелі адамның сыртқы көрінісіне немесе тегіне қарап бағаламауға, оның орнына ішкі құндылықтары мен іс-әрекеттеріне назар аударуға шақырады. Екі нар сүйкенсе Ортасында шыбын өлер Мақал "Екі нар сүйкенсе, ортасында шыбын өлер" екі үлкен күштің қақтығысында әлсіздердің зардап шегетінін білдіреді. Бұл қақтығыстарға араласпаудың және сақтықп... Палуан болар баланың Етек, жеңі кең келер Бұл мақал-мәтел баланың болашақ қасиеттері мен қабілеттерінің ерте байқалатынын айтады. Яғни, болашақта палуан немесе қошқар болатын бала мен қозының ерекшелікт... Арбаң сынса — отын, Өгізің өлсе — етің Бұл мақал қиындықтарды оңтайлы шешуге және кез келген жағдайдан пайда табуға шақырады. Арба сынса да, өгіз өлсе де, оларды басқа мақсатта қолдануға болады, яғни... Бәйгеге қосар атыңның Ерін алма, терін ал Бұл мақал-мәтел адамның физикалық және психологиялық дайындықтың маңыздылығын көрсетеді. "Бәйгеге қосар атыңның Ерін алма, терін ал" дегенде, жарысқа аттың дайы...