Пословицы о Жан-жануарлар

Төлге төл қосылса — егіз, Көлге көл қосылса — теңіз Бұл мақалда бірлік пен ынтымақтастықтың маңыздылығы туралы айтылады. "Төлге төл қосылса — егіз" дегені адамдардың немесе күштердің бірігуі арқылы өзара күшейеті... Қасапшыға мал қайғы, Қара ешкіге жан қайғы Бұл мақал әр адамның өз мүддесі мен жағдайына қарай басқаша ойлайтынын көрсетеді. Қасапшы үшін мал - табыс көзі, ал ешкі үшін өмір сүру мәселесі. Осылайша, мақа... Үйде өскенбұзау, Түзде өгіз болмайды Бұл мақал-мәтел баланы тек жайлы ортада өсірмей, қиындықтарға төтеп беруге үйрету керектігін білдіреді. Тек осылай ғана ол болашақта күшті және табанды тұлға бо... Қос жүйрікте сын болмас, Қас сұлуда мін болмас Бұл мақалдың негізгі мағынасы - екі бірдей жақсы нәрсені сынамау және жақын адамдардың кемшіліктеріне көз жұму. Яғни, екі жүйрік аттың да, қас сұлу адамның да м... Ақ түйенің қарны ақтарылды "Ақ түйенің қарны ақтарылды" деген мақал күтпеген, таңқаларлық оқиғаны немесе жағдайды білдіреді. Бұл сөз тіркесі қазақ халқының өмірде болатын кенеттен өзгеріс... Көлдің көркі — құрақ, Жігіттің көркі — пырақ Мақал-мәтел "Көлдің көркі — құрақ, Жігіттің көркі — пырақ" сыртқы сұлулық пен ішкі мәннің үйлесімін көрсетеді. Көлдің сұлулығы құрақпен артса, жігіттің абыройы... Ортақ өгізден, Оңаша бұзау артық Бұл мақал жеке меншіктің ортақ мүліктен артық екенін көрсетеді. Ортақ мүлік көп адамның иелігінде болғандықтан, оны басқару қиын және дау-дамай туындауы мүмкін.... Жер — ана, Мал — бала Бұл мақал-мәтел жер мен малдың қазақ халқы үшін маңыздылығын көрсетеді. "Жер — ана" тіршіліктің көзі ретінде жерге деген құрметті білдірсе, "Мал — бала" мал шар... Жаманға жан жуымас, Жалқауға мал жуымас Бұл мақал-мәтел адамның мінез-құлқы мен еңбекқорлығының маңыздылығын көрсетеді. "Жаманға жан жуымас" — жаман мінезді адамдарға ешкім жақындамайды, олар құрмет п... Ат — адамның қанаты "Ат — адамның қанаты" мақалы қазақ халқының атқа деген ерекше құрметін білдіреді. Бұл мақал аттың еркіндік, қозғалыс, қуат, тіршілік негізі және рухани маңыздыл... Жазда жайлауды же, Қыста қойнауды же Бұл мақал табиғи ресурстарды маусымға сәйкес тиімді пайдалану және қиын кезеңдерге дайын болу қажеттілігін білдіреді. Жазда жайлаудың молшылығын, қыста қойнауды... Қолда өскен түйенің Тайлақ аты қалмайды Бұл мақал-мәтелдің негізгі мағынасы - уақыт пен тәрбиенің маңыздылығын көрсету. Алғашқы жолдары малды дұрыс күтудің оның болашағына әсер ететінін білдірсе, екін... Соңғы түйенің жүгі ауыр "Соңғы түйенің жүгі ауыр" мақалы жауапкершіліктің соңында қалғандарға түсетін ауыртпалықты білдіреді. Бұл мақалда әр адамның өз ісі үшін жауапкершілік алуы кере... Шабатын көлік күй тілейді "Шабатын көлік күй тілейді" деген мақалдың мағынасы, егер бір нәрсені тиімді әрі нәтижелі орындау қажет болса, оған қажетті жағдайлар мен күтім жасалуы керек де... Сырын білмеген аттың Сыртынан жүрме Бұл мақал-мәтелдің негізгі мағынасы: бір нәрсенің немесе жағдайдың ішкі мәнін түсінбей, тек сыртқы көрінісіне қарап шешім қабылдамау керектігін ескертеді. Ол бі... Жаман атқа жал бітсе, Жанына торсық байлатпас Бұл мақал-мәтел адамның ішкі қасиеттері мен сыртқы мүмкіндіктерінің үйлесімділігін көрсетеді. Жаман атқа жақсы жабдық берілсе де, пайдасыз, ал жаман адам байлық... Ат қартайса Жасқаншақ болады Бұл мақал адамның жасы ұлғайған сайын мінез-құлқының өзгеруін сипаттайды. Аттың қартайғанда жасқаншақ болуы физикалық әлсіздік пен сенімсіздікті білдіреді. Ал е... Екі қошқардың басы Бір қазанға сыймас Мақал "Екі қошқардың басы бір қазанға сыймас" билікке немесе ресурстарға таласқан күшті тұлғалар арасындағы тартысты бейнелейді. Бұл мақал адамгершілік пен түсі... Күзде көлік жүгіреді "Күзде көлік жүгіреді" мақалы еңбектің нәтижесі уақытында көрінетінін, дұрыс жоспарлау мен тынымсыз еңбектің маңыздылығын білдіреді. Ол адамға алдын ала дайынды... Тегін келген аттың Тісіне қарама Бұл мақал-мәтел тегін немесе күтпеген жерден келген сыйды сынамау керектігін білдіреді. Ол қарапайымдылық пен қанағатшылдықты насихаттайды, яғни берілген сыйға... Соқыр атқа қотыр ат үйір Мақал "Соқыр атқа қотыр ат үйір" жаман әдеттер мен әлсіздіктердің қосылуы жағдайды нашарлататынын білдіреді. Ол абыройсыз немесе қабілетсіз адамдардың бірігуі м... Бір теңге бие болмайды, Екі теңге түйе болмайды Бұл мақал адамдарға өздеріне бар жағдайға қанағат етуді және өз мүліктерін бағалауды ескертеді. "Бір теңге бие болмайды, Екі теңге түйе болмайды" деген жолдар а... Атың арық болса, бір шап, Отының аз болса, бір жақ Мақалдың мағынасы: ресурстар шектеулі болғанда, оларды тиімді пайдалану керек. Бұл қиын жағдайда да қолда бар мүмкіндіктерді барынша қолдануға шақырады. Сырын білмес адамға Сырыңды айтпа Бұл мақал-мәтел адамның жеке сырлары мен мәселелерін сенімсіз немесе түсінбейтін адамдармен бөліспеу керектігін ескертеді. Сенімділік пен түсіністікке ие адамда... Мал қадірін білмеген, Жан қадірін білмейді Бұл мақал адамның материалдық байлыққа құрметі оның рухани құндылықтарды түсіну қабілетімен байланысты екенін көрсетеді. Малға (материалдық байлыққа) құрмет көр... Сүтсіз сиыр — сүзеген Мақал "Сүтсіз сиыр — сүзеген" сүт бермейтін сиырдың пайдасыз екенін айтып, әр нәрсенің өз мақсаты мен құндылығы болуы керектігін көрсетеді. Бұл адамдарды нәтиже... Есің кетсе ешкі жи, Ешкі жиып, есің жи Бұл мақалдың мағынасы: егер қиындыққа тап болсаң немесе өзіңді жоғалтқандай сезінсең, күнделікті еңбекпен айналысып, тәртіпті сақтай отырып, өзіңді қайта табуға... Әркім өз қозысын қошқар қояды Мақал-мәтел "Әркім өз қозысын қошқар қояды" адамдардың өз жақындарын немесе туыстарын басқалардан артық көретінін және олардың қасиеттерін жоғары бағалайтынын б... Алты айлық жолғаарымас Атан деген көлік бар, Бұл мақал-мәтел адамның жаман мінездерін, әсіресе өзімшілдік пен құрметсіздікті сынайды. Бірінші бөлігі төзімділік пен сенімділікті сипаттаса, екінші бөлігі бай... Бұқа иесіне бұзау жоқ Мақал "Бұқа иесіне бұзау жоқ" байлық пен беделге ие адамның жетістіктері мен ұрпағының оған лайықты болмауы мүмкін екенін білдіреді. Бұл әділетсіздік, тәрбие мә...