Пословицы о Жан-жануарлар

Түйе тұзға келеді, Күйеу қызға келеді Бұл мақал табиғи және әлеуметтік қажеттіліктердің маңыздылығын көрсетеді. "Түйе тұзға келеді" бөлімі түйенің тұзға деген табиғи қажеттілігін білдірсе, "Күйеу қы... Бақ-бақ еткен текені Қыс түскенде көріңіз Бұл мақал-мәтел адамның шынайы мінезі мен батылдығы қиын жағдайларда көрінетінін білдіреді. Яғни, біреу мақтанып, батырсынғанымен, оның шын батылдығы мен қабіле... Қора оңды болса, Қойың қоңды болар Мақал "Қора оңды болса, Қойың қоңды болар" шаруашылықта тәртіп пен ұйымдастырушылықтың, еңбекқорлық пен жауапкершіліктің, алдын-ала ойластырудың, себеп-салдар б... Жаман қой өршіл, Жаман ат тершіл Бұл мақал-мәтел адамның немесе жануардың табиғи қасиеттеріне сәйкес әрекет ететінін көрсетеді. "Жаман қой өршіл" - нашар қой өзіне тән мінез-құлықты көрсетеді,... Малды бақсаң, сиыр бақ, Сүт кетпейді шарадан Бұл мақал-мәтел мал шаруашылығы мен егіншіліктің маңыздылығын атап өтеді. "Малды бақсаң, сиыр бақ" дегені тұрақты сүт өнімін алудың кепілі ретінде сиыр бағудың... Тағасының күмісіне мақтанба, Атыңның жүрісіне мақтан Бұл мақал өзгенің жетістіктеріне емес, өз еңбегіңмен жеткен табыстарыңа мақтануды үйретеді. Атының сыры иесіне мәлім "Әр адам өз жағдайын, сезімдерін және іс-әрекеттерін ең жақсы түсінеді" дегенді білдіреді. Ат мінбей, Атыңды мақтама, Бұл мақал-мәтел асығыс шешім қабылдамау және уақыт өте келе тәжірибе арқылы дұрыс баға беру керектігін айтады. Атты мінбей тұрып мақтамау және некеде бір жыл өт... Бес бәлекке бес қарақшы, Сегіз ешкіге сексен теке Бұл мақал-мәтел ресурстардың тиімсіз бөлінуін және артықшылықты көрсетеді. Ол аз нәрсеге көп күш жұмсаудың немесе шамадан тыс бақылаудың тиімсіздігін ескертеді. Шөмелені шөбім бар деме, Несиені малым бар деме Бұл қазақ мақалы адамдарды уақытша жетістіктерге сеніп қалмай, сақтықпен әрекет етуге шақырады. "Шөмелені шөбім бар деме" бөлімі – қазіргі табысты болашақта да... Ит қуған тай ұстатпас "Ит қуған тай ұстатпас" деген мақалдың мағынасы — егер бір істі дұрыс емес құралдармен немесе қабілетсіз адаммен атқарсаңыз, ол істің сәтті аяқталуы екіталай. Б... Інгенімді қараймын деп Мінгенімнен айрылдым Мақал-мәтел "Інгенімді қараймын деп, мінгенімнен айрылдым" қысқаша түрде адамның жаңа нәрсеге қызығып, қолда бар маңызды нәрсені жоғалту қаупін білдіреді. Ол қа... Қынына қарап, пышағын таны, Қозысына қарап, тұсағын таны Бұл мақал адамның немесе заттың сыртқы көрінісіне қарап, ішкі сапасын бағалауға болатынын көрсетеді. "Қынына қарап, пышағын таны" дегеніміз заттың сыртқы жағдай... Қойы көптің — тойы көп Мақал "Қойы көптің — тойы көп" байлықтың көптігі әлеуметтік мәртебе мен мерекелік шаралардың жиілігін арттыратынын білдіреді. Яғни, көп малы бар адамның қоғамда... Бидайды қуырған, Қойды шұбырған құртады Бұл мақал-мәтел жауапкершілік пен ойланып әрекет етудің маңыздылығын көрсетеді. "Бидайды қуырған" табиғи процестерді бұзуды, ал "Қойды шұбырған" асығыс және ойс... Кетпенім сай, шотым сай, Қазсам суға жетемін Бұл мақал-мәтел адамның еңбекқорлығы мен мақсатқа жетудегі табандылығын, сондай-ақ отансүйгіштік пен жеке абыройын сақтауға деген ұмтылысын бейнелейді. Еңбек құ... Түйенің терісі де есекке жүк Мақал "Түйенің терісі де есекке жүк" адамдарға шамадан тыс ауыртпалық жүктемеуді, әркімнің мүмкіндігін ескеруді ескертеді. Ол артық жүктеменің зиянын түсінуге ж... Түйе тулап, жүктен құтылмайды "Түйе тулап, жүктен құтылмайды" мақалы адамның өз міндеттері мен жауапкершіліктерінен қашып құтыла алмайтынын білдіреді. Бұл өмірде әркімнің өз мойнына алған жү... Малсызға Малға балап ұйқы берер Бұл мақал-мәтел адамның материалдық және рухани құндылықтарына назар аударады. Ол материалдық байлығы жоқ адамның өмірге қанағаттануы мүмкін екенін және ар-ожда... Бітпеген малдан үміт, Шықпаған жаннан үміт Бұл мақал-мәтелдің негізгі мағынасы - адамдарға шынайы және қол жетімді нәрселерге үміт арту қажеттігін ескерту. "Бітпеген малдан үміт" бөлімі әлі қолға түспеге... Кісі берген Кісіге ырыс болмас Мақал "Кісі берген кісіге ырыс болмас" адамның өз еңбегімен тапқан жетістігі мен байлығының құнды екенін, ал басқадан алған нәрсенің тұрақсыз әрі сенімсіз екені... Ат жүйрігі — Азаптан құтқарады Бұл қазақ мақалы екі түрлі қабілеттің өмірдегі маңызын көрсетеді: физикалық және интеллектуалдық. "Ат жүйрігі — Азаптан құтқарады" бөлігінде жылдам және мықты а... Жетім құлын — емеген, Қулық бие — тебеген Бұл мақал-мәтел жетім қалған баланың қиын жағдайын және ата-ананың мейірімінің маңыздылығын көрсетеді. "Жетім құлын" ата-анасыз баланы, ал "қулық бие" мейірімсі... Жазғытұрғы жел Жардай атанды жығады Бұл мақал-мәтел өмірдің күтпеген өзгерістеріне дайын болу керектігін ескертеді және ештеңенің мәңгілік емес екенін көрсетеді. Жаман түйе жабуын жер, Жаман жігіт ауылын жер Бұл мақал-мәтел жаман мінез-құлықтың зиянын көрсетеді. "Жаман түйе жабуын жер" дегені - түйенің жаман мінезі өзіне зиян келтіреді дегенді білдіреді. "Жаман жігі... Қой қозысын іздейді, Шаруа қонысын іздейді Бұл мақал әр адамның өз міндеті мен рөлі бар екенін білдіреді. "Қой қозысын іздейді" - табиғи байланыстарды, ал "Шаруа қонысын іздейді" - адамның әлеуметтік мін... Пішенді салқында шап, Қойды салқында бақ Бұл мақал-мәтел әрекеттерді ең қолайлы уақытта жасаудың маңызын көрсетеді. "Пішенді салқында шап" – жұмысты салқын кезде істесең, тиімдірек болады. "Қойды салқы... Шаруаның иті де ұрғашы болсын Бұл мақал-мәтел шаруашылықта тиімділік пен табыстылыққа ұмтылудың маңызын білдіреді. "Ұрғашы ит" көбейіп, шаруашылыққа қосымша пайда әкеледі деген ойды меңзейді... Тумаған тайыншаның Піспеген уызына қарама Бұл мақалда болашақта болуы мүмкін нәрсеге алдын ала сеніп, асығыс шешім қабылдамау керектігі айтылады. Яғни, әлі орындалмаған істерге артық үміт артпай, нақтыл... Атын алдырған Ерін жоқтамайды Бұл мақал адамның ең маңызды құндылықтары мен жоғалтулары туралы айтады. "Атын алдырған Ерін жоқтамайды" дегенде, адамның әлеуметтік абыройын жоғалтқаннан кейін...