Есімдер · 1748 есім

Жыр мен ертегі кейіпкерлері

Жібек, Баян, Алпамыс, Томирис — тарихы бар есімдер

Айман әйгілі, даңқты; ант, серт

Айман есімі қазақ тілінде «әйгілі, даңқты» деген мағынаны білдірсе, араб тілінен «ант, серт» деген мағынасы бар. Бұл есімнің бірнеше мағынасы бар, бірақ қазақ мәдениетінде көбінесе...

Қыз · араб · жарық · билеуші · «Айман — Шолпан» жырынан

Ақжүніс ақ көгершін

«Ақ» (пәк, таза) мен «Жүніс» (Жүніс пайғамбардың есімі, көне еврейше — көгершін) сөздерінен құралған. «Ер Тарғын» жырында Ақжүніс — Тарғынмен бірге қашып, оны жаудан құтқарған баты...

Қыз · араб-қазақ · жарық · сұлулық · «Ер Тарғын» жырынан

Алдар қу, айлакер

Алдар есімі халық ауыз әдебиетіндегі айлакер кейіпкер Алдар Көсенің есімімен байланысты. Ол ақылдылық пен тапқырлықты білдіреді.

Ұл · қазақ · даналық · «Алдар Көсе» ертегісінен

Алпамыс үлкен, батыр

Бұл есім «алып» және «мамыс» сөздерінен құралған. «Алып» қазақ тілінде «дәу, дөкей, зор» дегенді білдіреді, ал «мамыс» — батыр деген мағынада.

Ұл · қазақ · күш · батылдық · «Алпамыс батыр» жырынан

Асан жақсы, әдемі

Араб тіліндегі Хасан — жақсы, әдемі деген есімнің қазақша түрі. Аңыздағы Асан қайғы — халқына Жерұйықты іздеген дана жырау.

Ұл · араб · мейірім · даналық · «Асан қайғы» аңызынан

Аяз аяз, ашық суық күн

Қыстың ашық, аязды күні туған балаға қойылады. Ертегілердегі Аяз би — әділ де ақылды би, кедейден шығып, ханға кеңесші болған.

Ұл · қазақ · табиғат · даналық · «Аяз би» ертегісінен

Байбөрі бай қасқыр

Байбөрі есімі көне түркі тілінен шыққан. «Бай» сөзі байлықты, ал «бөрі» қасқырды білдіреді. Қасқыр түркі халықтарында күш пен ерліктің символы болған.

Ұл · Turkic · жануар · күш · «Алпамыс батыр» жырынан

Баян мықты, бай, айқын

Баян есімі көне түркі және моңғол тілдерінде «мықты», «зор», «бай» деген мағынаны білдіреді. Араб тілінен келген «вайан» сөзі «айқын, ашық, түсінік» дегенді білдіреді. Бұл есімнің...

Ортақ · араб · даналық · күш · «Қозы Көрпеш — Баян сұлу» жырынан

Гүлбаршын гүлдей нәзік, баршындай асыл

«Гүл» (парсыша — гүл) мен «баршын» (асыл мата, парча) сөздерінен құралған. «Алпамыс батыр» жырында Гүлбаршын — Алпамыстың сүйген жары, оны ұзақ жылдар адал күткен.

Қыз · қазақ-парсы · гүл · сұлулық · «Алпамыс батыр» жырынан

Едіге киелі, қасиетті

Көне түркі тіліндегі «ыдық» — киелі, қасиетті деген сөзден шыққан. Едіге — Алтын Орданың әйгілі әмірі, «Едіге батыр» жырының кейіпкері.

Ұл · Turkic · сенім · батылдық · «Едіге батыр» жырынан

Жиренше шешен, дана

Жиренше есімі қазақ халқының аңыздарындағы әйгілі шешен, дана Жиренше шешеннің атынан шыққан. Кейіннен ұрпақтан-ұрпаққа қойылып кеткен.

Ұл · қазақ · даналық · «Жиренше шешен» ертегісінен

Жібек жібектей мінезді, сұлу

Бұл есім «жібек» сөзінен шыққан. Мінезі жібектей жұмсақ, әрі әдемі, сұлу болсын деген ниетпен қойылған.

Қыз · қазақ · сұлулық · мейірім · «Қыз Жібек» жырынан

Кенжекей кенже, еркетай

«Кенже» (отбасындағы ең кіші бала) сөзіне еркелету жалғауы «-кей» қосылған. «Ер Төстік» ертегісінде Кенжекей — Төстіктің ақылды жары, оны жылдар бойы адал күткен.

Қыз · қазақ · отбасы · қуаныш · «Ер Төстік» ертегісінен

Қамбар жылқы пірі Қамбар атаның есімі

Қазақ ұғымында Қамбар ата — жылқы малының пірі, есім осы аңыздан тараған. «Қамбар батыр» жырында Қамбар — аңшы, елін асыраған әрі қорғаған батыр.

Ұл · қазақ · батылдық · жануар · «Қамбар батыр» жырынан

Қарасай ірі, күшті, алып тұлғалы

Қарасай есімі «қара» (ауыспалы мағынасы ірі, үлкен, күшті) және көне түркі тіліндегі «сай» (алып, өте дәу, зор) сөздерінен шыққан. Бұл есім иесінің зор тұлғалы, күшті батыр болатын...

Ұл · Turkic · күш · батылдық · «Қарасай — Қази» жырынан

Қарашаш қара шашты

«Қара» мен «шаш» сөздерінен құралған, қою қара шашты сұлу қызға қойылады. Ертегілерде Қарашаш — Жиренше шешеннің тапқыр да ақылды жары.

Қыз · қазақ · сұлулық · даналық · «Жиренше шешен» ертегісінен

Қобыланды жолбарыстай батыр

Түркі тіліндегі «қаплан» (жолбарыс) сөзімен төркіндес. Қобыланды — қазақтың әйгілі «Қобыланды батыр» жырының бас кейіпкері, елін жаудан қорғаған батыр.

Ұл · қазақ · батылдық · күш · «Қобыланды батыр» жырынан

Қозы қозы, жас төл

Қозы есімі мал төлінің атынан алынған. Балаларға мал төлінің атын қою ертеден бар дәстүр. Бұл сөз Қозыбай, Қозыбағар, Жанғозы сияқты біріккен есімдерді жасауда қолданылады.

Ұл · қазақ · жануар · өмір · «Қозы Көрпеш — Баян сұлу» жырынан

Қорқыт жауын қорқытқан

Аңыз бойынша, Қорқыт туғанда жұрт қорқып кетіпті, есімі содан қалған. Қорқыт ата — қобызды ойлап тапқан ұлы жырау, мәңгілік өмірді іздеген дана.

Ұл · Turkic · даналық · батылдық · «Қорқыт ата» аңызынан

Қосай екі ай, айға жуық

Қосай есімі қазақ тіліндегі «қос» (екі, егіз) және «ай» (ай) сөздерінен жасалған. Демек, айға жет, айға жуық бол деген мағына береді. Қазақ эпосындағы батыр есімі.

Ұл · қазақ · жарық · аспан · «Ер Қосай» жырынан

Құртқа ардақты ана

Көне түркі тілінде «құртқа» — ана, әже деген сөз. «Қобыланды батыр» жырындағы Құртқа сұлу — батырдың ақылды да адал жары, оның тұлпары Тайбурылды баптап өсірген.

Қыз · қазақ · отбасы · даналық · «Қобыланды батыр» жырынан

Маман өнерлі, шебер, іс білетін

Маман есімі қазақ тілінен шыққан. Ол «қолынан іс келетін», «өнерлі», «шебер» немесе «маман адам» деген мағыналарды білдіреді.

Ұл · қазақ · даналық · «Айман — Шолпан» жырынан

Назым өлең, жыр; үйлесім

Араб тіліндегі «назм» — өлең, жыр, тәртіп деген сөзден шыққан. «Қамбар батыр» жырында Назым — Әзімбайдың ақылды қызы, Қамбар батырды өзі таңдап сүйген.

Қыз · араб · сұлулық · даналық · «Қамбар батыр» жырынан

Олжабай олжадан түскен, бере салған бала

Олжабай есімі қазақ тілінен шыққан. Ол «олжа» сөзінен туындап, «табыс», «олжа» деген мағынаны білдіреді. Бұл есім баланың отбасына береке әкелетініне деген тілекті білдіреді.

Ұл · қазақ · асыл · отбасы · «Олжабай батыр» жырынан

Орақ өткір, егін оратын орақ

Орақ есімі көне түркі тілінен шыққан, «егін оратын орақ, қолшалғы» деген мағынаны білдіреді. Ауыспалы мағынада «орып түсетін, өткір» дегенді білдіреді. Эпостарда батырлардың есімі...

Ұл · Turkic · табиғат · күш · «Орақ — Мамай» жырынан

Сайын жақсы, онды

Моңғол тілінен енген есім, «жақсы, онды» деген мағынаны білдіреді. Көбінесе Сайынбек сияқты біріккен есімдердің құрамында кездеседі.

Ұл · Mongolian · мейірім · «Ер Сайын» жырынан

Сансызбай сансыз бай, өте бай

Сансызбай есімі қазақ тілінен шыққан. «Сансыз» сөзі «сансыз», «көп» дегенді білдіреді, ал «бай» – «байлық» немесе «мырза» деген мағынаны береді. Бұл есім иесіне молшылық пен дәулет...

Ұл · қазақ · асыл · «Қыз Жібек» жырынан

Сарыбай алтынға балаған, кең пейілді

Сарыбай есімі қазақ тілінен шыққан. Баланы алтынға балап немесе өмірде кең пейілді, бай болсын деген тілекпен қойылған есім.

Ұл · қазақ · мейірім · асыл · «Қозы Көрпеш — Баян сұлу» жырынан

Тарғын ашулы, зілді

Тарғын есімі көне түркі тілінен шыққан, мағынасы «ашулы, зілді» дегенді білдіреді. Бұл есім қазақ эпосындағы батырдың есімі ретінде белгілі, батырлық пен ерліктің символы.

Ұл · Turkic · күш · батылдық · «Ер Тарғын» жырынан

Томирис темірді майыстыратын

Томирис — скиф патшайымының есімі. Бұл есімнің шығу тегі түркі тілінен «темір» сөзімен байланысты болуы мүмкін, яғни «темірді майыстырушы» деген мағынаны білдіреді. Сондай-ақ, ол е...

Қыз · парсы · күш · билеуші · «Томирис патшайым» аңызынан

Төлеген тілеп алған, көп күткен

Ата-анасы ұзақ тілеп көрген балаға қойылатын есім. «Қыз Жібек» жырында Төлеген — Жібекті сүйген жас жігіт, махаббат пен адалдықтың белгісі.

Ұл · қазақ · отбасы · қуаныш · «Қыз Жібек» жырынан

Төстік төс, кеуде; ер жүрек

«Төс» (кеуде) сөзінен шыққан. «Ер Төстік» — қазақтың ең әйгілі ертегілерінің бірі: Төстік жер асты еліне түсіп, ағаларын іздеп тауып, көп қиындықты жеңеді.

Ұл · қазақ · батылдық · күш · «Ер Төстік» ертегісінен

Улпан жұмсақ, үлпілдек, ақ қар

Ұлпан есімі қазақ тілінен шыққан. «Ұлпа» сөзі «жұмсақ, үлпілдек, таза, ақ қар» дегенді білдіреді. Есімнің мағынасы «алғашқы қар сияқты жұмсақ» дегенді білдіреді, қыз баланың нәзікт...

Қыз · қазақ · табиғат · сұлулық · «Ұлпан» романынан

Шолпан таңғы жарық жұлдыз

Шолпан есімі қазақ тілінен алынған. Ол таңғы жарық жұлдызды, яғни Венера планетасын білдіреді. Бұл есім жарқындықты және сұлулықты сипаттайды.

Қыз · қазақ · жарық · аспан · «Айман — Шолпан» жырынан

Шора мырза, бек, кеңес

Көне түркі тілінен шыққан «шора» сөзі мырза, бек, шонжар немесе одақ, кеңес деген мағыналарды білдіреді. Бұл есім көбінесе Шорабай, Шорабек сияқты біріккен тұлғалы есімдерде кездес...

Ұл · Turkic · даналық · билеуші · «Шора батыр» жырынан

Таңдай алмай жүрсіз бе? Екеуіңіз сырғытыңыз

Сіз және жұбайыңыз есімдерді әрқайсысы өз телефонында парақтайды — екеуіңізге де ұнағандарын ғана көрсетеміз. Сосын есімдер шайқасында біреуін таңдайсыз.

Генераторды қолдану

Қазақ есімдері — халқымыздың мәдениеті мен дәстүрлерін бейнелейтін бай мұра. Біздің сайтта 500+ қазақша есімдер мен олардың мағыналары жинақталған. Балаңызға ерекше ат таңдау үшін ұл мен қыз есімдерін шығу тегі, мағынасы және әріп бойынша сүзгілеңіз. Қазақша есімдер тізімі арабтық, түркілік және парсылық текті есімдерді қамтиды. Сонымен қатар, қазақ есімдерінің мағынасы мен шығу тарихын білу — баланың болашағына деген ізгі тілектің бейнесі.

Жиі қойылатын сұрақтар

Қазақша есімдерді қайдан табуға болады?

Ertegiler.kz сайтында 500+ қазақша есімдер мен олардың мағыналары бар. Жыныс, шығу тегі және әріп бойынша сүзгілеп іздеуге болады.

Балаға қазақ есімін қалай таңдау керек?

Есімнің мағынасы, шығу тегі мен дыбысталуын ескеріңіз. Біздің есім генераторы ойын арқылы лайықты есімді табуға көмектеседі.

2026 жылы ең танымал қазақ есімдері қандай?

Ұлдарға — Айсұлтан, Алихан, Амир; Қыздарға — Айлин, Айзере, Амина ең танымал есімдердің қатарында.

Есім генераторы қалай жұмыс істейді?

Жынысын таңдаңыз, содан кейін ұнаған есімді оңға, ұнамағанды солға сырғытыңыз. Соңында таңдаулы есімдер тізімін көресіз.