Proverbs about Туыс-туған, көрші-қолаң

Ертеңгі қонақ, шай ішер "Ертеңгі қонақ, шай ішер" мақалы асығыстықтың қажетсіздігін көрсетеді. Бұл сөз қонақжайлықты сақтай отырып, сабырлы болуға және істерді уақытымен орындауға шақы... Өзі қаңбақ болсын, Онда қандай салмақ болсын?! Бұл мақал адамның немесе нәрсенің ішкі құндылықтары жоқ болса, оның сыртқы беделі мен мәртебесінің маңызы жоқ екенін білдіреді. Ішкі байлық пен рухани құндылықт... Бір күндік тойдың Мың күндік өкпесі бар Бұл мақал-мәтел адамның қысқа мерзімді қызықтар мен ләззаттардың ұзақ мерзімді салдарларын ойластыру керектігін ескертеді. Шектен тыс шығындалу немесе әрекеттер... Қонаққа қозы сойса, қозы өледі, Қозы соймаса, өзі өледі Бұл мақал қазақ халқының қонақжайлылығы мен қонаққа деген құрметтің маңыздылығын көрсетеді. Қонаққа құрмет көрсетіп, мал сойса, материалдық шығынға ұшырайды, бі... Шайнаған бұйырған емес, Жұтқан бұйырған Бұл мақалдың негізгі мағынасы: өмірде көп күш жұмсасаң да, нәтиже әрқашан сенің пайдаңа шешілмеуі мүмкін. Кейде сәттілік пен тағдырдың рөлі маңыздырақ болып, ең... Ұрысқақ болса, ұлың жау, Керіскек болса, келін жау Бұл мақал-мәтел адамның мінез-құлқының отбасы мен қоғамға тигізер әсерін көрсетеді. "Ұрысқақ болса, ұлың жау" дегені ұлыңның ұрысқақ мінезі отбасына зиян келтір... Аға алдында пейіліңді көрсет, Іні алдында мейіріңді көрсет Бұл мақал-мәтел үлкендерге құрмет көрсету және кішілерге мейірімділік таныту арқылы ұрпақтар арасындағы қарым-қатынасты нығайту қажеттігін білдіреді. Сараңның салғанын қазаны жейді, Қалғанын қонағы жейді Бұл мақал-мәтел сараңдықтың тиімсіздігін және жомарттықтың маңыздылығын көрсетеді. Сараң адам өзіне аз ғана пайда әкелсе, жомарттық танытқанда басқаларға пайдас... Балықшының үйіне қонсаң, Қарма жерсің Бұл мақал-мәтел адамның қай ортада болса, сол ортаның ерекшеліктері мен дәстүрлеріне бейімделетінін білдіреді. Балықшының үйінде балық өнімдерімен, ал тарышының... Инең болса — иінің бүтін Мақал "Инең болса — иінің бүтін" кішігірім, бірақ маңызды заттардың өмірдегі рөлі мен тәртіптің маңыздылығын білдіреді. Ине сияқты кішкентай заттың болуы киімні... Үш ағайынды жігіттің Отарда малы бар Бұл мақал-мәтел бірлік пен ынтымақтастықтың маңыздылығын көрсетеді. Үш ағайынды бірге әрекет етіп, молшылыққа жетеді, екі ағайынды орташа табысқа ие болады, ал... Қойыннан төгілген— қонышқа "Қойыннан төгілген— қонышқа" мақал-мәтелі заттардың немесе оқиғалардың өз табиғи орнына қайтатынын білдіреді. Бұл тағдырға бағыну және өмірде болып жатқан жағда... Қалыңдығың сиықсыз болса, Қайын енеңнің сұлулығынан не пайда? Бұл мақал-мәтел адамның ішкі сұлулығы мен мінезінің сыртқы сұлулықтан маңызды екенін көрсетеді. Яғни, егер қалыңдықтың мінезі жақсы болмаса, қайын ененің сұлулы... Орынсыз мақтау Орға жығады Мақал "Орынсыз мақтау, орға жығады" адамдарды артық және қажетсіз мақтаудан сақтандырады. Ол мақтаудың шамадан тыс болуы адамның өзін-өзі бағалауына кері әсер е... Ағайының бай болса, Асағаның май болар Мақал-мәтел "Ағайының бай болса, асағаның май болар" отбасылық қолдау мен ынтымақтастықтың маңызын көрсетеді. Егер отбасы мүшелерінің бірі табысты болса, ол бас... Барға — береке Мақал "Барға — береке" адамның қолындағы бар ресурстарды дұрыс пайдалану арқылы олардың өсіп-өркендеуіне және молаюына қол жеткізуге болатынын білдіреді. Бұл қа... Туысқан өкпеге тепсе де, Өлімге қимайды Бұл мақал туыстық қатынастардың мықтылығын көрсетеді: туыстар арасында реніш болса да, олар бір-бірін қиын жағдайға қимайды және кешірімшіл болуға үндейді. Жақыннан жаман жат жоқ Мақал-мәтел "Жақыннан жаман жат жоқ" жақын адамдардың бір-біріне қолдау көрсетуі мен өзара сенімнің маңыздылығын көрсетеді. Ол жақындарымыздың кемшіліктеріне кө... Күншіл сорлы көре алмай өледі, Сараң сорлы бере алмай өледі Бұл мақал-мәтел адамның күншілдік пен сараңдық қасиеттерінің зиянын көрсетеді. Күншіл адам өзгенің жетістігін көре алмай, өмірден тыныштық таппайды. Сараң адам... От басында ұйтқы болмаса, Үй ішінде түрткі түлейді Бұл мақал отбасы ішіндегі үйлесімділік пен тәртіптің маңыздылығын көрсетеді. Егер отбасы басшысы өз рөлін дұрыс атқармаса, онда отбасы ішінде жанжалдар мен түсі... Қолды жуып тұрып, Құр қалғаннан сақта Бұл мақал мүмкіндікті дер кезінде пайдаланып, әрекет ету қажеттігін ескертеді. "Қолды жуып тұру" дайындықты білдірсе, "құр қалу" сол дайындықтан нәтиже шықпаған... Жетіскен жеті көсеумен көсейді Мақал "Жетіскен жеті көсеумен көсейді" жетістікке жету үшін шыдамдылық пен төзімділік қажет екенін білдіреді. Әр "көсеу" кедергіні символдайды, яғни жетістікке... Айтысқан ауыл болмас, Болыспаған бауыр болмас Бұл мақал адамдар арасындағы қақтығыс пен келіспеушіліктің табиғи екенін және олардың бірлік пен ынтымақтастыққа ұмтылуы қажет екенін білдіреді. Айтысқаннан кей... Сыпайы қонақ сыйыңды жейді, Мылжың қонақ — миыңды жейді Бұл мақал-мәтел қонақтың мінез-құлқының иесіне әсерін сипаттайды. Сыпайы қонақ иесінің құрметіне лайық болып, тек ұсынылған сыйды қабылдайды. Ал мылжың қонақ ие...