Proverbs about Туыс-туған, көрші-қолаң

Шай ішіп үйренген, Қымыз деп қыстамайды Бұл мақал адамдардың өз тәжірибелері мен әдеттеріне сай таңдаулар жасайтынын және әркімнің таңдауын құрметтеу керектігін білдіреді. Шай мен қымыз арқылы мәдение... Қонақ қолын тигізбеген ас арам Бұл мақал-мәтел қонақжайлылықтың маңыздылығын және қонаққа құрмет көрсетудің қажеттілігін білдіреді. Қонаққа ас ұсыну арқылы үй иесі өзінің сыйластығын және құр... Сараңның етін сасыған соң Сары күшік жейді Бұл мақал-мәтел сараңдықтың зиянын көрсетеді. Сараң адам өз мүлкін бөліспей, сақтап жүрсе де, уақыт өте келе ол мүлік құндылығын жоғалтады. Соңында, ешкімге қаж... Үй болған соң, Белбау да керек, Бұл мақал өмірде тепе-теңдіктің маңызын көрсетеді. "Үй" тұрақтылықты білдірсе, "белбау" мен "желбау" қажеттіліктер мен функцияларды көрсетеді. "Белбау" тұрақтыл... Қорықсаң — от жақ. Қарның ашса — от жақ, Бұл қазақ мақалы өмірде кездесетін қиындықтар мен қажеттіліктерге батыл әрі ұтымды әрекет ету керектігін көрсетеді. От — қорғаныс, тамақ, жылу сияқты негізгі қа... Қайыптан тапқан алтыннан Ақсақал берген бата артық Бұл мақал-мәтел адамның рухани құндылықтары мен қарым-қатынастардың маңыздылығын көрсетеді. Бірінші жолда материалдық байлықтан гөрі үлкендердің батасы, яғни ру... Дәуден үлкен көп екен, Дәмнен үлкен жоқ екен Бұл мақал адамдарға сапаның саннан маңызды екенін еске салады. "Дәу" - үлкен немесе көп нәрсені білдірсе, "Дәм" - тағамның сапасы мен ләззатын білдіреді. Яғни,... Қылышты қынап сақтайды, Суды мұрап сақтайды Бұл мақал-мәтел әр нәрсенің өз сақтау тәсілі мен орны бар екенін, сол арқылы оның сапасы мен пайдалылығын ұзақ уақыт бойы сақтауға болатынын білдіреді. Қылыш қы... Жайды білмеген жақыннан, Жайды білген жат артық Бұл мақал тәжірибесі мен білімі бар адамның маңызды екенін көрсетеді. Туыстық қатынастардан гөрі, істі жақсы білетін адамның таңдалуы керектігін айтады. Яғни, ж... Аштың ойы тамағында, Жаяудың ойы табанында Бұл мақал-мәтел адамның негізгі қажеттіліктері оның ойлауын және назарын қалай шектейтінін көрсетеді. Аш адам үшін басты мақсат — тамақ табу, ал жаяу адам үшін... Алыстағы ағайыннан, Ауылы бірге көрші артық Бұл мақал жақын көршілердің физикалық жақындығының маңыздылығын көрсетеді. Алыстағы туыстарға қарағанда, көршілер шұғыл көмек көрсетуге дайын, сондықтан қоғамда... Туысы бірдің — уысы бір "Туысы бірдің — уысы бір" мақалы туыстық байланыстардың маңыздылығын көрсетеді. Ол туыстардың бір-біріне жақын, қолдау көрсетіп, бірлікте болуын білдіреді. Атың жақсы болса — қанатың, Ағайын жақсы болса — санатың Бұл мақал адамның беделі мен әлеуметтік қолдаудың маңыздылығын көрсетеді. "Атың жақсы болса — қанатың" дегені, адамның жақсы атағы оның өмірін жеңілдетіп, жетіс... Алты малта ас болмас, Өзіңнен туған жат болмас Бұл мақал-мәтелдің негізгі мағынасы - маңызды нәрселерге назар аудару және отбасы мен туыстық қатынастардың маңыздылығын түсіну. Алғашқы жолы ұсақ-түйектің үлке... Қонақ қойдан да жуас, Май берсең де жей берер Бұл мақал-мәтел қазақ халқының қонақжайлығын көрсетеді. "Қонақ қойдан да жуас" дегені қонақтың иесіне еш қолайсыздық тудырмайтынын білдірсе, "Май берсең де жей... Түскенше қонақ ұялар, Түскен соң қонақ иесі ұялар Бұл мақал қонақжайлықтың маңызын және қонақ пен үй иесінің арасындағы қарым-қатынасты сипаттайды. Қонақ келгенге дейін өзін жайсыз сезініп, үй иесіне ыңғайсызды... Әзірейіл барда, Жаным бар деме Бұл мақал-мәтел уақытша байлық пен өмірдің өткіншілігін еске салады. Ол адамдарға материалдық құндылықтарға тым берілмеуді және өмірдің кез келген сәтте өзгеруі... Жақыныңды жат етсең Жатқа күлкі боласың Бұл мақал адамдар арасындағы қарым-қатынастың маңыздылығын көрсетеді. Жақындарыңды жат санасаң, олардан қолдау таппай, басқаларға күлкі боласың. Бұл өзара сыйла... Алтыда тісім түсті, Алпыста ағайынға ісім түсті Бұл мақал адамның өмір кезеңдерін сипаттайды: балалық шақтағы өзгерістерді ("алтыда тісім түсті") және қартайғандағы туыстық жауапкершіліктерді ("алпыста ағайын... Сыйласайық, Сырласайық, сыбайлас! Бұл мақал-мәтел қазақ халқының достық, сыйластық және өзара қолдау құндылықтарын білдіреді. "Сыйласайық" - құрмет көрсету, "Сырласайық" - сенімді қарым-қатынас... Біреудің жанбасын жесең Өзіңнің ұшаңды сайла Бұл мақал-мәтелдің негізгі мағынасы - адалдықты сақтау және өзгенің мүлкіне көз тікпеу. Егер біреудің жақсы нәрсесін алғың келсе, өзіңнің қолыңдағы мүмкіндіктер... Қазанына қарай шөміші, Ағашына қарай жемісі Бұл мақал адамның әрекеттері мен олардың нәтижелері өзара байланысты екенін көрсетеді. Адамның қолындағы ресурстар мен қабілеттер оның жетістіктерін анықтайды.... Жақсы да болса — өз үйім, Жаман да болса — өз үйім, Бұл мақал-мәтел өз үйінің, отбасының және туған жердің маңыздылығын көрсетеді. Ол өз үйіңнің жағдайы қандай болса да, оның қадірін білуді және оны бағалауды нас... Құдаңның түйесін сұра, Қорық қанынан биесін берер Бұл мақал адамдар арасындағы жақсы қарым-қатынас пен жомарттықтың маңыздылығын көрсетеді. Егер сіз біреуден кішкентай көмек сұрасаңыз және ол сізді сыйласа, ол... Күншілдің күнін итке берсін Мақал "Күншілдің күнін итке берсін" күншіл адамдардың өмірінде шынайы бақыт пен құндылықтардың жоқтығын көрсетеді және олардың өзімшіл әрекеттері түбінде өздері... Ойда, қырда той мен ас, Бөрісі ерке, иті мас Бұл мақал-мәтел қоғамдағы әлеуметтік теңсіздікті және бай мен кедей арасындағы айырмашылықты сынға алады. Байлар молшылықта өмір сүрсе, қарапайым халық олардың... Туысы жақын жақын емес, Қонысы жақын — жақын Бұл мақал адамдар арасындағы қарым-қатынастарда физикалық жақындықтың маңыздылығын көрсетеді. Туыстар қаншалықты жақын болса да, алыста тұрса, күнделікті өмірде... Әркімнің өз жейдесі етіне жақын Бұл мақал-мәтел әркімнің өз мүддесі мен жақындарына басымдық беретінін білдіреді. Бір тойда екі жар жоқ Мақал "Бір тойда екі жар жоқ" белгілі бір орынға немесе мәртебеге тек бір адамның ие болатынын білдіреді. Бұл эксклюзивтілік пен монополияны, сондай-ақ үздіктік... Жақынның жаманын мақтама, Көршіңнің ала жібін аттама Бұл мақал-мәтел адамдарға туыстық және көршілік қатынастарда шынайы және әділетті болу керектігін ескертеді. "Жақынның жаманын мақтама" - жақындарыңыздың кемшіл...