Proverbs about Жан-жануарлар

Жалған сөз — жанға қас, Жалқау қойшы малға қас Бұл мақал-мәтел шыншылдық пен еңбекқорлықтың маңыздылығын көрсетеді. "Жалған сөз — жанға қас" бөлімі өтіріктің адамның абыройына зиян тигізетінін білдірсе, "Жал... Жаман түйе жабуын жер, Жазының қабуын жер Бұл мақал адамның немесе жануардың шынайы қасиеттері қиын жағдайларда көрінетінін білдіреді. Жаман мінез немесе кемшіліктер қиын сәттерде айқын байқалады. Иті иесіне тартады, Түйекеш түйесіне тартады Бұл мақал адамдар мен олардың жануарларымен немесе серіктерімен арасындағы ұқсастықтарды көрсетеді. "Иті иесіне тартады" дегені иттердің иелеріне ұқсап, олардың... Малым жанымның садағасы, Жаным арымның садағасы Бұл мақал-мәтел адамның өміріндегі үш негізгі құндылықтың: материалдық байлықтың, өмірдің және ар-ожданның маңыздылығын салыстырады. Бірінші жолда "Малым жанымн... Жылқының Мінсең — үсті жел, Бұл мақал-мәтел қазақ халқының жылқыға деген ерекше құрметін және оның өміріндегі маңызын көрсетеді. Жылқыны міну еркіндік пен жылдамдық сезімін береді, қымыз д... Жүйрік тоқтығын білдірмес, Жомарт жоқтығын білдірмес Бұл мақал-мәтел адамның шынайы қасиеттерін мақтанбай, қарапайымдылықпен және кішіпейілділікпен көрсетуге үндейді. Жүйрік өз шеберлігін, жомарт адам қайырымдылығ... Аткөрмегенат көрсе, Шаба-шаба өлтірер Бұл мақал-мәтел тәжірибесіздіктің салдарынан туындайтын қиындықтарды ескертеді. Ол адамға белгілі бір іске кіріспес бұрын қажетті дағды мен білімді жинақтау кер... Түйесіне қарай — жазысы, Биесіне қарай — қазысы Бұл мақал әр адамның немесе топтың өз ерекшеліктері мен қабілеттеріне сәйкес бағалануы керектігін білдіреді. Түйе мен бие мысалдары арқылы әрқайсының өз рөлі ме... Түйе бойына сеніп Жылдан құр қалған Бұл мақал адамның бір нәрсеге немесе жағдайға тым сеніп қалмауы керектігін ескертеді. Түйе сияқты сенімді нәрсе де кейде күтпеген жағдайларға ұшырауы мүмкін. Со... Қой жүрген жер береке, Қызжүрген жер мереке Бұл мақал-мәтел қой мен қыздың қазақ қоғамындағы маңызды рөлін көрсетеді. Қой – материалдық байлық пен берекенің символы, ал қыз – әлеуметтік өмір мен мерекенің... Атыңа батса алтын ер, Атып ұр да, отқа жақ Бұл мақалдың негізгі мағынасы - егер бір нәрсе сенің беделіңе немесе мүмкіндігіңе сәйкес келсе, оны жоғалтқаннан гөрі, бар күш-жігеріңді салып, оны жүзеге асыру... Түйе ұрлаған да, Түйме ұрлаған да —ұры Бұл мақалдың негізгі мағынасы - ұрлықтың көлеміне қарамастан, кез келген ұрлықтың қылмыс екенін білдіреді. Түйені де, түймені де ұрлаған адам ұры болып саналады... Жоғалған пышақтың сабы алтын Мақал "Жоғалған пышақтың сабы алтын" адамдардың жоғалған заттар мен мүмкіндіктерді жоғалтқаннан кейін ғана олардың құндылығын асыра бағалайтынын көрсетеді. Бұл... Сиырдың сүті — тілінде Мақал "Сиырдың сүті — тілінде" сиырдың адамға пайдасы оның сүтінде екенін, ал бұл сүтті алу үшін сиырды дұрыс күтіп-баптау керектігін білдіреді. Бұл мақал қызме... Тұлпар - құлыннан, Батыр- баладан Бұл мақал-мәтел жас кезден бастап адамның немесе жануардың болашақтағы мүмкіндіктері мен қабілеттерінің байқалатынын білдіреді. "Тұлпар - құлыннан" бөлімі болаш... Қуырдақтың әкесін Түйе сойғанда көрерсің Мақал "Қуырдақтың әкесін түйе сойғанда көрерсің" адамдардың шынайы ниеттері мен мүдделері тек маңызды жағдайларда ғана көрінетінін білдіреді. Түйе сою - ерекше... Қойдан қойдың несі артық, Қол басындай еті артық Бұл мақал-мәтел адамның ішкі қасиеттерінің сыртқы келбеттен маңызды екенін көрсетеді. Қойлар мен адамдар сырттай ұқсас көрінгенімен, олардың ерекшелігі мен құнд... Мал өсірсең қой өсір, Өнімі оның көл-көсір Бұл мақал қой өсірудің тиімділігі мен пайдасын атап өтеді. Ол аз шығынмен мол өнім алуға болатындығын және қойдың әртүрлі жағдайларға бейімделгіштігін көрсетеді... Арық қой — тырысқақ, Ашадам — ұрысқақ Бұл мақалда екі негативті мінез сипаты көрсетілген: әлсіздік пен ашкөздік. "Арық қой — тырысқақ" тіркесі әлсіз, бірақ көп әрекет етуге мәжбүр қойларды сипаттайд... Атдорба түбін жаламай, Ат тоймайды "Атдорба түбін жаламай, ат тоймайды" мақалының мағынасы: жетістікке жету үшін қажырлы еңбек пен табандылық қажет. Ол мақсатқа жету жолында қиындықтарды жеңіп, с... Құтты қонақ келсе, Қой егіз туады Бұл мақал қонақжайлылық пен жақсылықтың береке әкелетінін білдіреді. "Құтты қонақ" келгенде, ол тек үй иесіне ғана емес, бүкіл отбасыға да игілік әкеледі, ал "қ... Ісі оңына басарда Тоқты туып, шыбыш лақтар Бұл қазақ мақалы істің оңға басып, табыс пен молшылықтың келе бастайтынын білдіреді. Егер сіздің әрекеттеріңіз дұрыс болса, сізге қолайлы нәтижелер келеді деген... Жетім қозы тас бауыр, Түңілер де, отығар Бұл мақал жетімдік пен қиындықтарға қарамастан, адамға шыдамдылық пен күш-жігер арқылы өмірдің қиындықтарын жеңуге болатынын білдіреді. Жетім қозы сияқты қорған... Малым бар деп мақтанба, Нарым бар деп мақтан, Бұл мақал-мәтел адамның ішкі құндылықтарын материалдық байлықтан жоғары қоюды насихаттайды. Ол адамның ар-ұяты мен абыройын ең басты құндылық ретінде қарастырад... Нәсілі жаман сиырдан, Өлі бұзау туады Бұл мақал адам тәрбиесі мен отбасылық құндылықтардың маңыздылығын көрсетеді. Жақсы қасиеттер мен тәрбиенің ұрпаққа әсері зор екенін, ал нашар нәсіл мен тәрбиені... Қошқарды күйегімен, Киікті сүйегімен жұтады Бұл мақал-мәтел табиғаттағы және қоғамдағы тіршілік иелерінің өз ортасына сай өмір сүру қажеттілігін білдіреді. Әрбір жан-жануар немесе адам өз табиғи ортасы ме... Даланың көркі — мал, Өзеннің көркі — тал Бұл мақал табиғат пен мал шаруашылығының қазақ мәдениетіндегі маңызды рөлін көрсетеді. "Даланың көркі — мал" қазақтардың мал шаруашылығына тәуелділігін, ал "Өзе... Аяңшыл ат — арымас! Мақал "Аяңшыл ат — арымас!" сабырлылық пен табандылықтың маңыздылығын көрсетеді. Ол асықпай, бірақ тұрақты әрекет етудің ұзақ мерзімді жетістікке жеткізетінін б... Кәрі атын мақтаған, Қара жаяу қалар Мақал "Кәрі атын мақтаған, Қара жаяу қалар" ескірген немесе күш-қуаты азайған нәрсеге сеніп, мақтансаң, нәтижесінде өзің қиын жағдайда қалуың мүмкін екенін еске... Нар сәулетті — ашамай Бұл мақал сұлулық пен әсемдікті құрметтеп, сақтауды ескертеді. Ол табиғаттың және әдемі заттардың қадірін біліп, оларды бүлдірмей, кейінгі ұрпаққа жеткізу керек...