188 пословиц

Пословицы о Ата-ана, ұл мен қыз

Торғай Жаңбыр жауса, Бұл қазақ мақал-мәтелі ата-ана мен отбасының маңыздылығын және қиын сәттерде олардың қолдауының құндылығын көрсетеді. Торғайдың мысалында ата-ана баласын қорғау... Ұл туғанға - күн туар Мақал-мәтел "Ұл туғанға - күн туар" ұл баланың дүниеге келуі отбасына қуаныш, үміт және жаңа өмір кезеңін әкелетінін білдіреді. Бұл қазақ қоғамында ұл баланың ә... Сақау қыз Май сұраймын деп, Бұл мақал адамның өз ойын дұрыс жеткізе алмауын бейнелейді. Ол нақты бір нәрсені сұрағысы келгенде, басқа нәрсені айтып қояды. Мақал адамдардың тілдік және комм... Ат болатын құлынның, Бауыры жазық келер, Бұл мақал-мәтел адамның болашақтағы мүмкіндіктері мен дарынының бала кезінен байқалатынын білдіреді. Жақсы қасиеттер мен таланттар ерте жастан көрініс табады, с... Ананың сүйген жері: Отқа күймейді, Мақал-мәтел "Ананың сүйген жері: отқа күймейді, оқ та тимейді" ананың балаға деген шексіз махаббаты мен қорғанышын білдіреді. Ана махаббаты баланы барлық қиынды... Жылайын деген бала, Әкесінің сақалымен ойнайды Бұл мақал баланың назар мен қолдауды қажет ететінін және өз қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін ата-анасын манипуляциялауы мүмкін екенін көрсетеді. Ата-аналарға... Мейрімі мол ананың — Жүрегі жылы, қолы кең Бұл мақал-мәтел отбасындағы мейірімділік пен қолдаудың маңызын көрсетеді. Ананың мейірімі оның жүрегінің жылылығы мен көмектесуге дайын екендігін білдіреді. Ата... Үкісіз қыз болмас, Тікенсіз гүл болмас Мақал-мәтел "Үкісіз қыз болмас, Тікенсіз гүл болмас" адамның өмірінде қиындықтар мен қажеттіліктердің табиғи әрі ажырамас екенін көрсетеді. Ол өмірдегі сұлулық... Жетім қыздың жеңгесі көп "Жетім қыздың жеңгесі көп" деген мақал әлсіз және қамқорлыққа мұқтаж жандарға қоғамның ерекше назар аударып, көмек көрсетуге тырысатынын білдіреді. Бұл мақал қа... Әр атаның өз ұлы бар, Әр бұтаның өз гүлі бар Бұл мақал-мәтел әр адамның өзіндік ерекшелігі мен құндылығы бар екенін көрсетеді. Әр ата-ана өз баласын мақтан тұтады, әр адам табиғаттағы бірегей гүл сияқты ер... Ағадағы мал — аспандағы мал, Інідегі мал — ін түбіндегі мал, Бұл мақал-мәтел отбасы мүшелері арасындағы материалдық қолдау мен жауапкершілік туралы айтады. "Ағадағы мал — аспандағы мал" ағайын арасындағы үлкеннің мүлкі қо... Ер бала он бесте отау иесі Мақал "Ер бала он бесте отау иесі" қазақ халқының жасөспірімдерді ерте жастан жауапкершілікке, өз бетінше өмір сүруге және отбасын құруға дайындау қажеттілігін... Көргендінің баласы, Жөргемді келеді Мақал "Көргендінің баласы, жөргемді келеді" ата-ананың үлгісі мен тәрбиесінің балаларға әсерін білдіреді. Балалар ата-анасының іс-әрекетін қайталайды, сондықтан... Нар баласын қарпып сүйер Мақал "Нар баласын қарпып сүйер" ата-ананың баласына деген шексіз махаббаты мен қамқорлығын білдіреді. Ол ата-аналардың балаларын қорғап, тәрбиелеп, болашаққа д... Атасыз ұлдың ауызы үлкен Бұл мақал-мәтелдің басты мағынасы - тәрбие мен үлгі-өнегенің маңыздылығын көрсету. "Атасыз ұлдың ауызы үлкен" дегенде, ата-анасы немесе тәлімгері жоқ баланың дұ... Бала тентек болатыны — үйінен, Ердің тентек болатыны — биінен Бұл мақал-мәтел баланың мінез-құлқының отбасындағы тәрбиеден бастау алатынын және ер адамның мінезінің оның қоғамдағы орнымен байланысты екенін көрсетеді. Ол тә... Анадан артық дос бар ма? Ашудан жаман қас бар ма? Бұл мақал-мәтелдер қазақ халқының өмірлік құндылықтары мен тәжірибесін бейнелейді: 1. **Анадан артық дос бар ма?** - Ана ең жақын және сенімді дос, оның орнын... Мылқаудың тіліне анасы түсінеді "Мылқаудың тіліне анасы түсінеді" мақалы ана мен бала арасындағы ерекше байланысты, ананың баласын сөзсіз түсіну қабілетін көрсетеді. Ол аналық махаббаттың тере... Ашаршылықты көп көрген Өзі тоймай «мә» демес, Бұл мақал-мәтел қиындықтарды бастан кешкен адамдардың өмірлік тәжірибесі мен көзқарасын сипаттайды. Ашаршылықты көрген адам аз нәрсеге де риза болып, оны бағала... Бесіктегі баланың Күлгенін көрген бір мұрат Бұл мақал-мәтел ата-ананың балаларына деген терең махаббаты мен олардың бақытын көруден асқан қуаныш жоқ екенін көрсетеді. Бала күлгенде, ата-ана оның дұрыс өсі... Қызың кер әдеп болса — қорлық, Балаң бейәдеп болса — қорлық Бұл мақал-мәтел бала тәрбиесінің маңыздылығын көрсетеді. Қыздың әдептілігі мен ұлдың тәрбиесі отбасының абыройына тікелей әсер етеді. Әдепсіздік тек жеке адамға... Суды шым бөгейді, Дауды қыз бөгейді Бұл мақал-мәтел табиғат пен адам арасындағы қарым-қатынасты метафоралық түрде бейнелейді. "Суды шым бөгейді" дегені табиғи жолмен, қарапайым әдістер арқылы суды... Бала анаға аян, Атаға күмән Бұл мақал ана мен бала арасындағы тығыз байланысты және атаға деген кейбір күмәнді білдіреді. Ана мен бала арасында терең түсіністік пен сенім бар, ал атаға қат... Атадан жақсы ұл туса, Қар үстінде от жанар Бұл мақал-мәтел ата мен ұлдың қарым-қатынасы арқылы ұрпақ тәрбиесінің маңыздылығын көрсетеді. Жақсы тәрбиеленген ұл қиын жағдайда да оң өзгерістер әкеледі, ал ж... Ұлды ұясында баулы "Ұлды ұясында баулы" мақал-мәтелі баланы ерте жастан, үйде тәрбиелеудің маңыздылығын көрсетеді. Бұл тәрбие баланың өмірлік құндылықтарын, әдеттерін және дағдыла... Күйеу келсе қыз тұрмас, Бесін келсе күн тұрмас Мақал-мәтелдің мағынасы екі негізгі аспектіні қамтиды: 1) "Күйеу келсе қыз тұрмас" - қыздың өміріндегі үлкен өзгерісті, яғни некеге тұру арқылы жаңа отбасын құр... Үлкен бастар Кіші қостар Бұл мақал үлкендерге құрмет көрсету және олардың тәжірибесінен үйрену қажеттілігін білдіреді. Ол ұрпақтар арасындағы байланысты нығайтып, өзара сыйластық пен құ... Өз кемеріңнен шыққан баланы Бал сүтіңмен бағарсың Бұл мақал-мәтел баланы махаббатпен және қамқорлықпен өсірудің маңыздылығын көрсетеді. Егер балаға жеткілікті назар аудармасаңыз, оның жүрегіне жол табу қиын бол... Қызыңды құтты орынға қондырғанша күт, Ұлыңды отау иесі болғанша күт Бұл мақал-мәтел ата-ананың балаларының өмірлік жолында сабырлық танытып, олардың жеке өмірлеріне қатысты маңызды шешімдеріне қолдау көрсету керектігін білдіреді... Арпа берсең, атқа бер, Қатыр-құтыр шайнасын Бұл мақал-мәтел өмірде әр нәрсені өз орнымен және уақытымен жасаудың маңыздылығын көрсетеді. Алғашқы бөлігінде арпаны атқа беру керектігі айтылып, ол арпаны жақ...