Пословицы о Ата-ана, ұл мен қыз

Бала жетіге келгенше Жерден таяқ жейді Бұл мақал-мәтел баланың жеті жасқа дейінгі даму кезеңінде қателіктер арқылы өмірлік тәжірибе жинайтынын білдіреді. "Жерден таяқ жеу" метафорасы қиындықтар мен с... Қызы бар үйдің жеңгесі сүйкімді Мақал "Қызы бар үйдің жеңгесі сүйкімді" қызы бар үйдегі жеңгенің тәрбиелі, жағымды мінез-құлыққа ие болу қажеттігін көрсетеді. Бұл үйдегі қыздың жақсы тәрбие ал... Атадан мал қалмаса да, тал қалсын Мақал «Атадан мал қалмаса да, тал қалсын» материалдық байлықтан гөрі рухани құндылықтар мен дәстүрлерді ұрпаққа қалдырудың маңыздылығын білдіреді. Атаңнан мал қалғанша. Тал қалсын Мақал-мәтел "Атаңнан мал қалғанша, тал қалсын" материалдық байлықтан гөрі рухани және табиғи құндылықтардың маңызды екенін көрсетеді. Ол ата-бабадан қалған мұра... Жақсы әке жаман балаға, Қырық жыл азық Бұл мақал ата-ананың, әсіресе әкенің, балаға деген шексіз қамқорлығы мен жауапкершілігін көрсетеді. Жақсы әке жаман мінезді балаға да ұзақ уақыт бойы қолдау мен... Сұлу гүлдің сарғайып, Солар кезі болады Бұл мақал-мәтел уақыттың өткіншілігін және сұлулықтың уақытша екенін білдіреді. Гүл де, қыз да уақыт өте келе солады немесе қартаяды. Сондықтан өмірдің әр кезең... Қарға баласын «аппағым» дейді, Кірпі баласын «жұмсағым» дейді Бұл мақал-мәтел ата-ананың баласына деген шексіз махаббатын көрсетеді. Ата-аналар балаларының кемшіліктерін байқамай, оларды ең жақсы, ең сүйікті деп санайды. Қыз жоқ жерде — қызық жоқ "Қыз жоқ жерде — қызық жоқ" мақалы қыздардың қоғамдық өмірдегі белсенділігі мен маңызды рөлін көрсетеді, олардың мерекелер мен кездесулерге қосатын ерекше көңіл... Болар бала Бесігіңде бұлқынар Бұл қазақ мақал-мәтелі болашақта табысты немесе ерекше адам болатындардың бала кезінен бастап өзгеше қасиеттерінің байқалатынын айтады. "Болар бала" дегеніміз –... Ананың көңілі балада, Баланың көңілі далада Бұл мақал ананың баласына деген шексіз махаббаты мен қамқорлығын және баланың өзіндік қызығушылықтары мен әлемді зерттеу ынтасын көрсетеді. Ананың ойы үнемі бал... Ақ жаулығы ананың — Ақ көрпесі баланың Бұл мақал-мәтел ананың отбасындағы маңызды рөлін және оның балаға деген шексіз мейірімі мен қамқорлығын көрсетеді. Ананың ақ жаулығы оның тазалығы мен құрметін... Балалы үй — базар, Баласыз үй — қу мазар Бұл мақал-мәтел балалардың отбасындағы рөлін және олардың өмірге әкелетін қуанышы мен маңыздылығын бейнелейді. "Балалы үй — базар" дегені балалардың үйді қызық... Бала, Баланың ісі шала Бұл мақал баланың іс-әрекеттерінің жетілмегендігін, олардың даму және үйрену процесінде екенін көрсетеді. Ересектерге балаға түсіністікпен қарап, сабырлы болуды... Сайына қарай — саласы, Әкесіне қарай — баласы Бұл мақал-мәтел ортаның және тәрбиенің адамның дамуына әсерін көрсетеді. "Сайына қарай — саласы" бөлімі орта жағдайының маңызын, ал "Әкесіне қарай — баласы" бөл... Бір бала, атаға жете туады, Бір бала, атадан өте туады, Бұл мақал-мәтел әр баланың өзіндік ерекшеліктері мен тағдыры болатынын көрсетеді. Бір бала ата-баба дәстүрлерін сақтап, солардың деңгейіне жетеді, екіншісі олар... Төркініне келген қыз Төрге секірер Бұл мақал қыз баланың туған үйіне келгенде ерекше құрметке ие болатынын білдіреді. Ол отбасындағы құрмет пен сыйластықтың маңыздылығын көрсетіп, дәстүрлерді сақ... Бала — қымбат, Немере — ыстық Бұл мақал ата-ана мен ата-әженің балалары мен немерелеріне деген сүйіспеншілігін сипаттайды. "Бала — қымбат" дегенде ата-ананың өз баласына деген махаббаты мен... Атадан жақсы ұл туса, елінің қамын жейді. Атадан жаман ұл туса, елінің малын жейді Бұл мақал-мәтел ұрпақ тәрбиесінің маңызын көрсетеді. Жақсы тәрбие алған ұл елінің дамуына үлес қосады, ал жаман тәрбие алған ұл қоғамға зиян келтіреді. Қызым үйде, қылығы түзде "Қызым үйде, қылығы түзде" мақалы қыз баланың тәрбиесі тек үйде ғана емес, қоғамда да маңызды екенін білдіреді. Бұл ата-ананың бала тәрбиесіне жауапкершілігін,... Ата тұрып, бала сөйлесе, шіркіндігі, Аға тұрып, іні сөйлесе, еркіндігі Бұл мақал-мәтел үлкендерге құрмет көрсету және кішілерге еркіндік беру туралы. "Ата тұрып, бала сөйлесе, шіркіндігі" дегені – үлкендерге сөз беру керектігін, ал... Ата - асқар тау, Ана - бауырыңдағы бұлақ, Бұл қазақ мақалы отбасы мүшелерінің рөлдерін символикалық түрде бейнелейді. "Ата - асқар тау" дегенде, әкенің тұрақтылығы мен қорғаныс рөлі көрсетіледі. "Ана -... Анасын көріп қызын ал, Аяғын көріп, асын іш Бұл мақал-мәтел өмірлік шешімдер қабылдауда байқау мен тәжірибеге сүйену керектігін білдіреді. "Анасын көріп қызын ал" дегені қыздың болашақта қандай жар болаты... Балалы үйдің ұрлығы жатпас "Балалы үйдің ұрлығы жатпас" деген мақал балалы үйде құпия немесе жаман қылықтардың ұзақ сақталмайтынын білдіреді. Балалар үйге өмір мен қуаныш әкеледі, сондай-... Ананың сүті—бал, Баланың тілі — бал Бұл мақал-мәтел ана мен бала арасындағы махаббат пен байланысқа назар аударады. "Ананың сүті—бал" ана махаббатының, қамқорлығының маңыздылығын білдірсе, "Баланы... Әке тұрып бала сөйлесе, Ер жеткені Бұл мақал-мәтел баланың немесе қыздың ересек болғанын және өз ойын білдіруге дайын екенін көрсетеді. Әке немесе шеше қатысқанда сөйлей алуы олардың тәрбиелі жән... Ана алдында — құрмет, Ата алдында — қызмет Бұл мақал-мәтел ата-ананың отбасыдағы рөлін және оларға деген құрмет пен міндеттерді айқындайды. "Ана алдында — құрмет" аналарға деген сыйластықтың маңыздылығын... Күлшелі бала — сүйкімді "Күлшелі бала — сүйкімді" мақал-мәтелі баланың позитивті эмоциялары мен көңілді мінез-құлқы оның тартымдылығын арттыратынын білдіреді. Бұл ата-аналар мен тәрбие... Ерке бала — екі жылар Мақал "Ерке бала — екі жылар" баланы шамадан тыс еркелетудің зияны туралы ескертеді. Еркелетілген бала болашақта қиындықтарға төтеп бере алмай, өзі де, ата-анас... Әкең өлсе өлсін, Әкеңді көрген өлмесін Бұл мақал әкеңнің абыройын сақтау және оны білген адамдар алдында жақсы атақ қалдырудың маңыздылығын көрсетеді. Әкеңнің өмірден өткені маңызды емес, маңыздысы –... Анасын сүйгеннің Баласын сүй Бұл мақал ананы құрметтеп, жақсы көретін адамның оның баласына да сондай жылы қарым-қатынас жасайтынын білдіреді. Анаға деген сүйіспеншілік пен құрмет отбасы жә...