Proverbs about Ата-ана, ұл мен қыз

Атасы жоқ — мас жетім, Анасы жоқ — қас жетім Бұл мақал ата-ананың бала өміріндегі маңызды рөлін көрсетеді. Әке болмаған жағдайда бала қамқорлық пен қолдаудан айырылып, өзін жоғалтқандай сезінеді. Ал ана бо... Арпа берсең, атқа бер, Қатыр-құтыр шайнасын Бұл мақал-мәтел өмірде әр нәрсені өз орнымен және уақытымен жасаудың маңыздылығын көрсетеді. Алғашқы бөлігінде арпаны атқа беру керектігі айтылып, ол арпаны жақ... Кіші баланың ұятын Үлкен бала көтереді Бұл мақал үлкендердің кішілерге қамқорлық жасап, олардың қателіктерін түзетуге жауапты екенін көрсетеді. Ол отбасы мен туысқандық қарым-қатынастардағы жауапкерш... Балаөз несібесін ала туады Мақал-мәтел "Бала өз несібесін ала туады" адамның өмірге келуімен бірге оның тағдыры мен несібесінің алдын ала белгіленгенін білдіреді. Бұл адамның жеке бақыты... Ананың алды — ақ жайлау "Ананың алды — ақ жайлау" мақал-мәтелі ананың мейірімі мен жылулығын бейнелейді, оны өмірдегі тыныштық пен жайлылықтың символы ретінде көрсетеді. Ана — қамқорлы... Ана жақсылығын, Ауырсаң білерсің Бұл мақал-мәтел адамның өміріндегі қиындықтар мен жаңа тәжірибелер арқылы жақындарының қамқорлығы мен жақсылығын түсінуге болатынын көрсетеді. Ауру кезінде анаң... Көшермен болса жұрт жаман, Кетермен болса қыз жаман Бұл мақал-мәтел қоғамдағы ынтымақтастық пен отбасының беріктігін мадақтайды. "Көшермен болса жұрт жаман" – қоғам мүшелері бірігіп, қолдау көрсетпесе, ол жаманды... Үш баланы өсіргенше, Үш шаһар апат болады Бұл мақал балаларды тәрбиелеудің қиындығы мен ұзақтығын бейнелейді. Ол ата-аналардың үлкен жауапкершілігін, тәрбиенің құндылығын және уақыттың маңыздылығын көрс... Жаманға айтқан ақылың — Далаға атқан оқпен тең Бұл мақал-мәтел адамның ақыл-кеңес пен тәрбиені қабылдауға дайын болуының маңыздылығын көрсетеді. Егер адам кеңес тыңдауға дайын болмаса, ол пайдасыз болады. Со... Ілгері басатын жасты Кері тартқан кәрі қайтарады Бұл мақал-мәтел ұрпақтар арасындағы түсінбеушілікті және тәжірибелі кәрі ұрпақтың жас буынның ілгері ұмтылыстарына кейде кедергі келтіретінін көрсетеді. Ол ұрпа... Орақ ұстап әкең қалғанша, Оймақ ұстап шешең қалсын Бұл мақал-мәтел әке мен шешенің отбасындағы дәстүрлі рөлдерін көрсетеді. Орақ әкенің еңбекқорлығын, ал оймақ шешенің үй шаруашылығындағы рөлін бейнелейді. Мақал... Құс балапаны үшін тұзаққа түседі, Адам баласы үшін азапқа түседі Бұл мақал-мәтел ата-ананың балалары үшін кез келген қиындыққа дайын екендігін көрсетеді. Құстар өз балапандарын қорғау үшін қауіпке бас тігеді, ал адамдар өз ба... Қырын алған жігітті Қыз қасынан ит қабар Бұл мақал жігіттің батылдығы мен күштілігінің маңыздылығын көрсетеді. "Қырын алған" дегені жігіттің қиындықтарды жеңе алатын батыл адам екенін білдірсе, "Қыз қа... Ата даңқымен қызөтер, Мата даңқымен бөзөтер Бұл мақал ата-бабаның беделі мен жақсы атағы ұрпақтарға оң әсер ететінін көрсетеді. "Ата даңқымен қызөтер" дегеніміз, ата-ананың жақсы аты балаларына, әсіресе қ... Әкенің жақсылығы жездедей-ақ Мақал "Әкенің жақсылығы жездедей-ақ" әкенің балаға деген мейірімі мен қамқорлығының ерекше, жылы әрі жақын екенін көрсетеді. Жезде отбасында жақын туыс ретінде... Ұл баланың Үй күшік болғаны жараспайды, Бұл мақал-мәтел ұл және қыз балалардың мінез-құлықтарына қатысты дәстүрлі қазақ тәрбиесінің қағидаларын көрсетеді. "Ұл баланың үй күшік болғаны жараспайды" деге... Өкпелегіш балақай Өз сыбағасынан құр қалар Мақал "Өкпелегіш балақай, өз сыбағасынан құр қалар" адамның үнемі өкпелеп, ренжіп жүрсе, нәтижесінде өзі зиян шегетінін білдіреді. Бұл мақал сабырлы, кешірімді... Баласыз ана — гүлсіз алма Мақал "Баласыз ана — гүлсіз алма" ананың бала арқылы толыққанды өмір сүретінін және аналықтың маңызды құндылық екенін білдіреді. Ананың махаббаты мен өмірінің м... Бала ішегін Шұбатып жүріп ойнайды Бұл мақал-мәтел баланың еркін ойнап, табиғи дамуының маңыздылығын білдіреді. "Ішек шұбату" арқылы баланың дене күші мен шыдамдылығы артады, ал мақалдың рухани м... Ат болар тай саяққа үйір, Адам болар бала қонаққа үйір Бұл мақал адамның және жануардың мінез-құлқы мен болашағы олардың тәрбиесі мен ортасына байланысты екенін көрсетеді. Ат болатын тайдың саяққа үйір болуы оның бо... Күйеу — жолдасымен, Қыз — жасауымен Бұл мақал күйеу мен қыздың қоғамдағы рөлдерін сипаттайды. Күйеудің беделі оның серігімен, ал қыздың беделі оның жасауымен байланысты екендігін көрсетеді. Мақал... Жылайын деген баланың Үш күн бұрын көзі қышиды Мақал "Жылайын деген баланың үш күн бұрын көзі қышиды" адамның алдағы ниеті мен іс-әрекеттерінің алғашқы белгілерін білдіреді. Яғни, бір нәрсені істегісі келеті... Әкенің қадірін, Балалы болғанда білерсің Бұл мақал адамның әке болу арқылы өзінің әкесінің қаншалықты маңызды екенін түсінетінін айтады. Яғни, әке рөлінің мәнін тереңірек ұғыну үшін, өзің де әке атанып... Жетімге жеті бидай да тамақ Мақал "Жетімге жеті бидай да тамақ" жетімнің қиын жағдайында аз ғана көмектің де үлкен маңызға ие екенін білдіреді. Бұл адамдарды мейірімділікке, қамқорлыққа жә... Ыржық қызға — тыржық күйеу "Ыржық қызға — тыржық күйеу" мақалы адамның өзіне ұқсас серігін табатындығын білдіреді. Яғни, мінезі мен қылығы ұқсас адамдардың бірге жұп болатындығын айтады. Ер бала ата-анаға таяу, Қыз бала - үйге жаққан бояу Бұл мақал-мәтел ұл мен қыз баланың отбасындағы рөлін сипаттайды. Ер бала ата-анасына жақын, олардың қолдауына мұқтаж және болашақта отбасының тірегі ретінде көр... Атаның өспес ұлы Өнбес дауды даулайды Бұл мақал-мәтел адамның мағынасыз істермен айналыспай, пайдалы және маңызды істерге көңіл бөлу керектігін ескертеді. Ол дұрыс тәрбие мен білімнің адамның өсуі м... Әкеге баланың алалығы жоқ Бұл мақал баланың әкесіне ұқсаған жақсы қасиеттері мен тәрбиесі арқылы әкесіне қуаныш әкелетінін және отбасындағы қарым-қатынастың маңыздылығын көрсетеді. Балаханнан үлкен, Ашамай нардан үлкен Бұл мақалда адамның ішкі құндылықтары мен рухани байлығының материалдық құндылықтардан маңыздырақ екені айтылады. "Балаханнан үлкен" - отбасы мен сүйіспеншілікт... Балалы үйрек көлден кетпес, Балалы жесір елден кетпес Бұл мақал-мәтел баланың ата-ана, әсіресе ана үшін маңыздылығын және отбасыға деген беріктігін көрсетеді. "Балалы үйрек көлден кетпес" табиғаттағы аналық инстинк...