188 proverbs

Proverbs about Ата-ана, ұл мен қыз

Атасыз ұл ақылға жарымас, Анасыз қыз жасауға жарымас Бұл мақал-мәтел ата-ананың бала тәрбиесіндегі маңызды рөлін көрсетеді. Әке ұлға ақыл мен тәртіп берсе, ана қызға өмірлік дағдылар мен сүйіспеншілік үйретеді. Баланың бас ұстазы — ата-ана Мақал "Баланың бас ұстазы — ата-ана" баланың алғашқы және ең маңызды тәрбиешілері ата-анасы екенін айтады. Ата-ана баланың өмірлік құндылықтарын, әдептілігін жә... Бір жақсы қыз, Екі жаман ұлға татиды Бұл мақал-мәтел ақылды және іскер қыздың қоғамдағы маңызын және оның екі жаман ұлға қарағанда құндырақ болатынын көрсетеді. Ол қыз балалардың тәрбиесі мен білім... Қызғаншақтың қызы Күйеусіз қалады Бұл мақал-мәтел артық қызғаншақтықтың зиянды екенін ескертеді. Қызғаншақтық қарым-қатынасты бұзып, адамның жалғыз қалуына әкелуі мүмкін. Сондықтан сенім мен түс... Малды баққан өсірер, Баланы тапқан өсірер Мақал "Малды баққан өсірер, баланы тапқан өсірер" күтім мен тәрбиенің маңыздылығын көрсетеді. Ол мал мен балаға дұрыс назар аударып, қамқорлық жасаудың қажеттіл... Таза сабаның қымызын іш, Мейірбан ананың қызын ал Бұл мақал-мәтел денсаулық пен отбасы құндылықтарын дәріптейді. "Таза сабаның қымызын іш" – табиғи, таза өмір салтын ұстану және денсаулықты сақтау қажеттігін бі... Қызғыш құсқа көл пана, Жетім қызға ел пана Бұл мақал қорғансыздарға қолдау көрсету қажеттілігін білдіреді. Қызғыш құс көлді паналап қорғанса, жетім қызға ел қолдау көрсетіп, қамқорлық жасайды. Бұл қазақ... Ақ шашты ана: «Жастығым — балам» дейді Бұл мақал-мәтел ата-ана мен бала арасындағы терең байланыс пен сүйіспеншілікті көрсетеді. Ана баласын өзінің жастығының жалғасы ретінде көрсе, бала анасын өмірі... Қалыңдығына өкпелеген күйеу, Қайнысына сәлем бермейді Бұл мақал-мәтел адамның жеке реніші бүкіл отбасы мен қауымға кері әсер етуі мүмкін екенін көрсетеді. Ол адамдар арасындағы сыйластық пен құрметтің маңыздылығын... Баласынан айрылған әке Таяғына сүйенер Бұл мақал баласын жоғалтқан әкенің қолдауға мұқтаж екенін білдіреді. Әке баласына тірек болып, өмірінің маңызды бөлігі ретінде қараған. Жоғалтқаннан кейін, ол ө... Әкесі бардың ырысы бар, Інісі бардың тынысы бар Бұл мақал отбасыдағы әке мен інінің рөлін және олардың отбасыға әкелетін құндылықтарын көрсетеді. "Әкесі бардың ырысы бар" дегені әкенің отбасына береке мен мол... Өлетін бала молаға қашады Мақал "Өлетін бала молаға қашады" адам өз қорқынышынан қашуға тырысып, одан да үлкен қауіпке ұрынуы мүмкін екенін білдіреді. Бұл өмірдегі қиындықтармен бетпе-бе... Қызды сөкпе, Тұзды төкпе Бұл мақал-мәтел қыз баланы құрметтеуге және тұзды үнемдеуге шақырады. "Қызды сөкпе" – қыздың ар-намысын қорғау, оған құрмет көрсету маңызды екенін білдіреді. "Т... Жастық көкке, Кәрілік жерге қаратады Бұл мақал адамның өмірінің әр кезеңінің ерекшеліктерін сипаттайды. Жастық шақта адамдар армандары мен мақсаттарына ұмтылып, оптимистік көзқараспен өмір сүреді.... Ініден ізет "Ініден ізет" мақал-мәтелі ағайындылар арасындағы қарым-қатынаста кішілердің үлкендерге құрмет көрсетуінің маңыздылығын білдіреді. Бұл отбасы мен қоғамдағы сыйл... Аспанның сәні - ай, жұлдыз, Үйдің сәні - ұл мен қыз Бұл мақалда аспан мен отбасының сұлулығы салыстырылады. Аспанның әсемдігі ай мен жұлдыздар арқылы көрінсе, үйдің көркі мен мәні ұл мен қыз арқылы анықталады. Яғ... Қамшыға бүлдіргі Балаға үлгі керек Мақал-мәтел "Қамшыға бүлдіргі, балаға үлгі керек" бала тәрбиесінде үлгінің маңыздылығын көрсетеді. Қамшының ұшына байланған бүлдіргі оның тиімділігін арттырғанд... Апасы киген сәукелені, Сіңлісі де киеді Бұл мақал ұрпақтан-ұрпаққа салт-дәстүрлердің, құндылықтардың және өмір сүру тәсілдерінің берілуін көрсетеді. "Сәукеле" арқылы апасы мен сіңлісі арасындағы байла... Аға ішкен бұлақтан, Іні де су ішеді Мақал "Аға ішкен бұлақтан, Іні де су ішеді" үлкендерден үлгі алу, тәрбиені сіңіру және отбасылық ынтымақтастық туралы. Ол үлкендердің қылықтары мен тәжірибесіні... Қотыр қызға — қола сырға Мақал "Қотыр қызға — қола сырға" құндылықтар мен мүмкіндіктердің сәйкессіздігін көрсетеді. Яғни, егер бір нәрсе немесе адам өзінің шынайы құндылығына сай болмас... Атадан бала туар Атасының жолын қуар Бұл мақал-мәтел ұрпақтар арасындағы сабақтастық пен мұраның жалғастығын білдіреді. "Атадан бала туар" - ұрпақ жалғастығын, ал "Атасының жолын қуар" - баланың ат... Ата балаға сыншы "Ата балаға сыншы" мақал-мәтелі әке мен баланың арасындағы қарым-қатынасты сипаттайды. Әке баласының тәрбиешісі, үлгісі және сыншысы ретінде баланың өмірлік жол... Қыздың аңқауынан сақта, Ұлдың жалқауынансақта Бұл мақал қыздардың аңқаулығынан және ұлдардың жалқаулығынан сақтандыруды ескертеді. Қыздарды сыртқы әсерлерге дайын болуға, ал ұлдарды еңбекқорлыққа тәрбиелеуд... Жаман да болса ұрпақ қалсын, Ошағыңда отың жансын Бұл мақал ұрпақ жалғастығының маңыздылығын және отбасының тұрақтылығы мен жылуын көрсетеді. Ол ұрпақтың сапасына қарамастан, оларды қадірлеу және қолдау қажетті... Болатын бала — пысық, Жауатын күн — ыстық Бұл мақалда екі негізгі идея бар: біріншіден, болашағы бар бала ақылды және тапқыр болады, яғни жетістікке жету үшін білім мен ширақтық қажет. Екіншіден, табиға... Адам еткен әкеңнің атын ақтап жүргейсің Бұл мақал баланы әке тәрбиесін құрметтеуге және оның атын абыроймен ұстауға шақырады. Көргенсіз бала — көкірек, Өнерсіз бала — өкірек Бұл мақал-мәтел балалардың тәрбиесі мен дамуына қатысты. "Көргенсіз бала — көкірек" дегені, дұрыс тәрбие алмаған бала мақтаншақ әрі өзін жоғары санайды дегенді... Жас бала құстың көлеңкесіне де тоңады Бұл мақал-мәтел жас балалардың әлсіздігі мен тәжірибесіздігін көрсетіп, оларды қорғау мен қамқорлық жасаудың маңызды екенін білдіреді. Ата-аналар мен тәрбиешіле... Атадан ұл туса игі еді, Ата жолын қуса игі еді Бұл мақал ұрпақ тәрбиесі мен дәстүрлерді құрметтеудің маңыздылығын көрсетеді. Бірінші жолда ұл баланың ата-баба өсиеттерін жалғастырып, қоғамға жақсы әсер етуі... Жақсы бала қонаққа үйір, Жақсы тай атқа үйір Бұл мақалда адамның және жануардың дұрыс тәрбиеленуінің маңызы айтылған. "Жақсы бала қонаққа үйір" дегенде, тәрбиелі бала қонақжай және сыпайы болады делінсе, "...