Proverbs about Егіншілік

Ақ қар көп болса — ақ нан көп Бұл мақал-мәтел табиғат пен адамның еңбегінің байланысын көрсетеді. Қыста қар көп жауса, жер ылғалданып, көктемде жақсы өнім алуға мүмкіндік береді. Бұл табиғат... Орманды жерде отын көп, Шеңгелді жерде қотыр көп Бұл мақал-мәтелдің мағынасы – қоршаған орта мен жағдайлардың адамның өміріне әсерін көрсету. "Орманды жерде отын көп" – байлық пен мүмкіндіктердің молдығын білд... Елдің даңқын қонағы шығарар, Жердің даңқын бұлағы шығарар Бұл мақал-мәтел қонақжайлық пен табиғаттың маңызын көрсетеді. "Елдің даңқын қонағы шығарар" дегені қонақтар арқылы елдің жақсы аты шығып, мәдениеті мен қонақжай... Көше қаланың — Көркі Бұл мақал-мәтел қаланың және даланың сұлулығын сипаттайды. "Көше қаланың көркі" дегені — қаланың тартымдылығы мен мәдениетін көрсететін көшелердің маңыздылығын... Жүлдегердің — жүзі жарқын Бұл мақал жеңіске жеткен адамның қуанышы мен бақытын бейнелейді, ол жетістікке жету үшін еңбек етудің маңыздылығын және мотивациясын көрсетеді. Өзен талымен көрікті Өріс малымен көрікті Мақал-мәтел "Өзен талымен көрікті, Өріс малымен көрікті" әр нәрсенің өз орнында әдемі екенін және табиғат пен өмірдің үйлесімділігін білдіреді. Ол қазақ халқыны... Су басынан тынады, Балық басынан шіриді Бұл мақал-мәтел басшылықтың рөлі мен жауапкершілігінің маңыздылығын көрсетеді. "Су басынан тынады" және "Балық басынан шіриді" деген сөздер ұйымдағы немесе қоға... Жеріңді баптай білсең — Астықты қаптай білесің Бұл мақал-мәтел еңбек пен дұрыс күтімнің маңыздылығын көрсетеді. Егер жерге жақсы қарасаң, мол өнім аласың. Бұл өмірде кез келген жетістікке жету үшін күш салу... Қайтқан күнде қайыр жоқ, Қу ағашта шайыр жоқ Бұл мақал уақыт пен мүмкіндіктерді тиімді пайдаланудың маңыздылығын көрсетеді. "Қайтқан күнде қайыр жоқ" дегені уақытты босқа өткізіп алсаң, одан пайда жоқ екен... Мың шыбық шаншып өсірсең, Халқыңа орман салғаның Бұл мақал-мәтел табиғатты қорғау мен ағаш отырғызудың маңыздылығын көрсетеді. Ағаш егу арқылы қоғамға пайда әкеліп, болашақ үшін қорған жасауға болатынын білдір... Теңізді қасықтап төгіп Сарқа алмайсың Мақал "Теңізді қасықтап төгіп, сарқа алмайсың" үлкен, қиын жұмысты аз күш-жігермен орындау мүмкін еместігін көрсетеді. Ол табандылықтың, уақыт пен күш-жігердің... Күн шыққан соң суарған суды Күн жұтады Бұл мақал-мәтел егіншілікте суды тиімді пайдалану туралы ақыл-кеңес береді. Күндіз суғарсаң, су тез буланып кетеді, ал кешке суғарсаң, су жерге жақсы сіңіп, өсі... Диқан жерім дейді, Жері үшін ерінбейді Бұл мақал диқандардың жерге деген адалдығы мен еңбекқорлығын мадақтайды. Ол еңбекке деген құрметті, табандылықты және адал еңбектің маңызын көрсетеді. Жастарды... Жер —ана, Ел — бала "Жер — ана, Ел — бала" мақал-мәтелі жердің тіршілік көзі ретіндегі маңызын және елдің, халықтың дамуын бейнелейді. Жер ананың қамқорлығы мен елдің өсіп-өркендеу... Елге мал көптік қылмайды, Жерге тал көптік қылмайды Бұл мақал-мәтел қазақ халқының өмірлік тәжірибесі мен құндылықтарын бейнелейді. Оның негізгі мағынасы: елдің байлығы мен гүлденуі үшін малдың көп болуы, табиғат... Егін жерге бітеді, Ер жігіт елге бітеді Бұл қазақ мақал-мәтелі әрбір нәрсенің немесе адамның өзіне лайықты, қолайлы ортада ғана толықтай дамып, жетілетінін білдіреді. Әр жол белгілі бір ортаға тән нәр... Жермен келген — жермен кетеді. Желмен келген — желмен кетеді Бұл мақал материалдық және рухани дүниелердің уақытша екенін көрсетеді. "Жермен келген — жермен кетеді" адам өмірінің табиғи циклін, ал "Желмен келген — желмен... Жапырағы — қамқадай, Топырағы — торқадай Бұл мақал жердің құнарлылығы мен сұлулығын мадақтайды, оның байлығы мен өсімдіктердің жақсы өсуіне қолайлы екенін көрсетеді. Өзен суға жарасқан Қамысы мен қоғасы Бұл мақал-мәтел әр нәрсенің өз орны мен уақытында үйлесімді болатынын көрсетеді. Табиғаттағы қамыс пен қоғаның өзенге жарасымды өсетіні секілді, қарт адамдардың... Күн сіркіресе — Көк дүркірейді Мақал-мәтел "Күн сіркіресе — Көк дүркірейді" үлкен оқиғалар алдындағы кішігірім белгілерге назар аудару керектігін ескертеді. Ол табиғат құбылыстары арқылы қоға... Ормансыз жер — жалаңаш. Армансыз ер — жалаңаш Бұл мақал-мәтел табиғат пен адамның өміріндегі маңызды элементтерді көрсетеді. "Ормансыз жер — жалаңаш" бөлімі орманның табиғат үшін қорғаныш және байлық ретінд... Аялы ағаш — Саялы Мақал "Аялы ағаш — саялы" адамдар арасындағы қамқорлық пен қолдаудың маңыздылығын көрсетеді. Ағаш сияқты, адам да басқаларға қамқор болып, пана бола алады. Бұл... Егінші жауында тынады, Қайықшы дауылдатынады Бұл мақал әр адамның өз кәсібі мен жағдайына байланысты табиғи құбылыстарды әртүрлі қабылдайтынын көрсетеді. Егінші үшін жаңбыр игілік болса, қайықшы үшін дауыл... Қайығына қарай ескегі, Қойына қарай кескегі Бұл мақал-мәтелдің негізгі мағынасы - әр жағдайға сәйкес құралдар мен әдістерді дұрыс таңдау қажеттілігі. "Қайығына қарай ескегі" дегені мақсатқа жету үшін қаже... Жаман көлдің суы ащы Жаман адамның тілі ащы Бұл қазақ мақалы жаман нәрселердің жағымсыз сипаттарын бейнелейді. Жаман көлдің суы ащы болса, жаман адамның тілі де ащы болады деген ойды жеткізеді. Мақал адам... Ойдағы үй — селдікі, Өрдегі үй — желдікі, Бұл мақал-мәтел адамдарға өз үйлерін қауіпсіз жерлерге салу керектігін ескертеді. Ол табиғи апаттардың ықтималдығын ескере отырып, өмірде абай болу мен алдын ал... Егін ексең — Шығырыңды майла Бұл мақал-мәтел жауапкершілік пен ұқыптылықтың маңыздылығын айтады. "Егін ексең — Шығырыңды майла" дегені егіншілікке қажетті құрал-жабдықтарды дұрыс күтіп ұста... Теңіз кешкенге Өзен сирағынан да келмейді Бұл мақал адамның үлкен қиындықтарды жеңгеннен кейін, кішігірім мәселелерді оңай еңсеретінін білдіреді. Сужетпейін демейді, Жар жеткізбейді Бұл мақал-мәтелдің мағынасы қысқаша былай түсіндіріледі: Адамның мақсатқа жетудегі талпынысы мен күш-жігері қоршаған орта мен жағдайларға байланысты шектелуі мү... Қатты күркіреген күн Тез ашылады Бұл қазақ мақал-мәтелі адамның күшті эмоцияларының уақытша екенін және оларды бақылауға алуға болатынын көрсетеді. Табиғаттағы қатты күркіреген күннің тез ашыла...