211 proverbs

Proverbs about Егіншілік

Диқан жерін анасындай сүйеді, Жер диқанын баласындай сүйеді Бұл мақал-мәтел қазақ халқының жерге деген құрметін және диқан мен жер арасындағы өзара байланысты көрсетеді. Диқан жерді анасындай көріп, оған қамқорлық жасайд... Жалғыз ағаш орманға қарайды, Жалғыз бала қорғанға қарайды Бұл мақал-мәтел бірлік пен қолдаудың маңыздылығын көрсетеді. Жалғыз ағаш орманға қарап, басқа ағаштармен бірге болуды қалайды, ал жалғыз бала қорғанға қарап, қо... Еменнен қатты ағаш жоқ, Көп жатса жерде дерт ілер Бұл мақал-мәтел табиғаттағы ең қатты материалдардың да уақыт өте келе әлсірейтінін және өзгеретінін көрсетеді. Емен ағашы мен болаттың беріктігіне қарамастан, о... Жақсы жер — жан тынысы. Жақсы өнер — жігіт ырысы Бұл мақал-мәтел адамның өмірінде жақсы орта мен өнердің маңызды рөл атқаратынын көрсетеді. "Жақсы жер — жан тынысы" дегені жайлы орта адамның рухани тыныштығын... Қысың қарлыболса — Жер семіз Бұл мақал табиғаттың егіншілікке әсерін көрсетеді. Қарлы қыс жердің ылғалдылығын арттырып, құнарлығын жақсартады, ал жаңбырлы көктем егіннің жақсы өсуіне ықпал... Кезінде жауын жаумаса, Керіліп жатқан жер кәріп Бұл қазақ мақал-мәтелі уақытты тиімді пайдалану мен әлеуметтік қарым-қатынастың маңыздылығын көрсетеді. Бірінші жолда табиғаттағы жауынның уақытында жаууы жерді... Арық қазған — су ішер, Араздасқан — у ішер Бұл мақал-мәтел адамның іс-әрекеттерінің нәтижесіне жауапты екенін көрсетеді. "Арық қазған — су ішер" дегені еңбек етіп, жақсы іс жасаған адам оның пайдасын көр... Шөптің басын сындырмас, Сындырса да тындырмас Бұл мақал адамның ішкі күші мен табандылығын сипаттайды. "Шөптің басын сындырмас" - адамның рухын немесе мақсаттарын жою қиын екенін білдіреді. "Сындырса да тын... Су кетсе, тас қалады Сүрме кетсе, қас қалады Бұл мақал уақытша және мәңгілік нәрселерді салыстырады. "Су кетсе, тас қалады" дегені материалдық заттардың уақытша екенін, ал құндылықтардың мәңгі екенін білді... Қалың ағаштың Қисығы болмайды Мақал "Қалың ағаштың қисығы болмайды" мықты, тұрақты және берік адамдарды сипаттайды. Бұл адамдар сыртқы әсерлерге берілмей, өз ұстанымдарын сақтап, қиындықтарғ... Құмнан құдық қазсаң, Шегенде Бұл мақал-мәтел адамның істерін мұқият және жоспарлы түрде жасау керектігін білдіреді. "Құмнан құдық қазсаң, шегенде" - жұмысты дұрыс әрі сақтықпен орындау қаже... Бел орақтың шыңы бір, Шаруаның мұңы бір Бұл мақал-мәтел шаруашылықпен айналысатын адамдардың ортақ қиындықтары мен проблемаларын көрсетеді. "Бел орақтың шыңы бір" – еңбек құралдарының ортақ сипатын, а... Масақтың — дәні тәтті "Масақтың — дәні тәтті" мақалы еңбек пен табыстың құндылығын көрсетеді. Ол еңбекқорлық арқылы жетістікке жетуге болатынын, табыстың тәтті әрі құнды екенін еске... Тұт ағаштың тұтын же, Тұтын жесең, күтіп же! Бұл мақал табиғат пен ресурстарды ұқыпты пайдалану қажеттілігін ескертеді. Ол қамқорлық, жауапкершілік, табиғатпен үйлесімділік, өзара байланыс және ұзақ мерзім... Жазда шөпті жинасаң, Қыста мал азығы Бұл қазақ мақалы алдын-ала жоспарлаудың және дайындықтың маңызын көрсетеді. Жазда шөп жинау арқылы қыста малға азық дайындау қажеттігін, ал сөк жинау арқылы бал... Жаман сайдың суы тасыса Өткел бермес Бұл мақал-мәтел адамның сенімсіз және тұрақсыз мінез-құлқы немесе жағымсыз қасиеттері бар адамдармен қарым-қатынаста абай болу керектігін білдіреді. Егер адам ж... Бағбан жемісті ағашын айтар, Мұрап суының сағасын айтар Бұл мақал әр адамның өз ісінің нәтижесімен мақтанатынын көрсетеді. Әр маман өз саласындағы жетістіктерін айтып, сол арқылы өз еңбегінің маңыздылығын және шеберл... Балықшының байлығы Етек, жеңі кепкенше Бұл мақал-мәтел әртүрлі кәсіптердің табыс циклі мен тұрақсыздығын көрсетеді. Балықшының табысы уақытша, киімі кепкенше ғана жетеді, ал егіншінің табысы келесі ж... Қар суының тасқынын, Қасқалдақ көрмес Бұл мақал-мәтел үлкен өзгерістер кезінде маңызды, бірақ кішігірім нәрселердің еленбей қалуы мүмкін екенін білдіреді. Ол адамдарды айналадағы өзгерістерге қарама... Жаз келді, Үйрек ұшып, қаз келді Бұл мақал табиғаттың өзгеруін және оның адамдар мен жануарлар өміріне әсерін бейнелейді. Жаздың келуімен құстардың қайта оралуы табиғаттың жаңаруын, жаңа мүмкін... Арықтың көркі — сәмбі тал, Аттың көркі — құйрық, жал Бұл мақал-мәтел заттардың табиғи әсемдігін және олардың мәнін дұрыс бағалауды үйретеді. Арықтың көркі — сәмбі тал, ал аттың көркі — құйрық пен жал. Әр нәрсенің... Күріш, Күрішсуымен ырыс Бұл мақал-мәтел еңбек пен табандылықтың маңыздылығын көрсетеді. Күріш өсіру көп күш пен еңбек талап етеді, ал "күрішсуымен" дегені оны дұрыс суғару қажеттігін б... Елімбай болсын десең, Жеріңнің бабын тап Бұл мақал-мәтел жердің байлығын тиімді пайдалану арқылы материалдық байлыққа, ал елдің құндылықтарын меңгеру арқылы рухани және қоғамдық жетістікке жетуге болат... Қысына қарай көктемі, Диқанына қарай кетпені Бұл қазақ мақалы жағдайдың нәтижесі көбінесе оны дайындаушының мүмкіндіктеріне, тәжірибесіне және күш-жігеріне байланысты екенін білдіреді. Қысқа дайындық жұмыс... Отты жаға білмеген Пықсытады Бұл мақал-мәтел адамның өз ісінің маманы болуының маңыздылығын көрсетеді. "Отты жаға білмеген - пықсытады" және "Шөпті шаба білмеген - қоқсытады" деген сөздер ө... Бабын тапсаң — байлық жерде. Береке, салтанат елде Бұл мақал адамның өз ісін дұрыс ұйымдастырса, байлыққа жететінін, ал қоғамда татулық пен ынтымақ болса, елдің берекесі мен салтанаты артатынын білдіреді. Түнгі су — ну, Күндізгі су — бу Бұл мақал-мәтел өмірдің уақыт пен жағдайға байланысты өзгергіштігін көрсетеді. Түнде су салқын, тұрақты, ал күндіз ыстықта буланып, тұрақсыз болады. Бұл адамдар... Бағбан өлсе бақ жетім, Құлан кетсе қақ жетім Бұл мақал-мәтел адамның қоғам мен табиғаттағы рөлінің маңыздылығын көрсетеді. Бағбан мен құлан өз ортасының тұрақтылығын қамтамасыз ететін тұлғалар ретінде бейн... Ағаш — жапырағымен, Жер — топырағымен Мақал "Ағаш — жапырағымен, Жер — топырағымен" әр нәрсенің өзіне тән маңызды бөлігі бар екенін және сол арқылы құндылығын арттыратынын білдіреді. Бұл табиғаттың... Дауылдың алды — жел, Жаңбырдың арты — сел Бұл мақал өмірдегі оқиғалардың алдын ала ескертулері мен олардың салдарларын түсінуге шақырады. "Дауылдың алды — жел" дегені келер қауіптің алғашқы белгілерін б...

Sign in with Telegram

Tap this code in the bot:

··

Waiting…

No password or e-mail needed. The account is tied to your Telegram.