Киіз үй — қазақ халқының мақтанышы
Киіз үй — қазақ халқының дәстүрлі тұрғын үйі, мыңдаған жыл бойы көшпенді өмір салтына бейімделген ғажайып құрылыс. Бұл тек тұрғын үй ғана емес, ол — қазақ мәдениетінің, дәстүрінің және рухани байлығының символы. Біздің онлайн құрастырғышта балалар өздерінің киіз үйін жасап, қазақ мәдениетін танып-білуге мүмкіндік алады.
Киіз үй дегеніміз не?
Киіз үй — ағаш қаңқа мен киізден жасалған дөңгелек тұрғын үй. Ол жылдам тігіледі және жиналады, сондықтан көшпелі халықтар үшін өте ыңғайлы болған. Ішінде жылы, жазда салқын, желден және жаңбырдан қорғайды. Қазіргі кезде де киіз үйлер мерекелерде, тойларда, мәдени іс-шараларда қолданылады.
Киіз үйдің негізгі бөліктері
- Кереге — Киіз үйдің қабырғасын құрайтын ағаш торлы қаңқа. Тал ағашынан жасалып, ашылып-жиналатын тор секілді құрастырылады.
- Уық — Киіз үйдің күмбез тәрізді шатырын құрайтын иілген ағаш таяқтар. Уықтар керегеден шаңыраққа дейін жетеді.
- Шаңырақ — Киіз үйдің ең жоғарғы бөлігі — дөңгелек ағаш шеңбер. Шаңырақ отбасы мен үй символы, Қазақстанның мемлекеттік елтаңбасында бейнеленген.
- Түйірлік — Киіз үйдің сыртқы жабындысы — қой жүнінен жасалған киіз. Ол жылуды сақтайды және ылғалдан қорғайды.
- Есік (Сықырлауық) — Ағаштан жасалған есік, әдетте ою-өрнектермен безендірілген. Дәстүрлі түрде шығысқа қарап орнатылады.
Біздің киіз үй құрастырғыш ойыны туралы
Біздің тегін онлайн ойынымызда балалар өз киіз үйлерін құрастыра алады. Қабырға түсін, ою-өрнекті, есік стилін, шаңырақ түрін, ішкі жиһазды және табиғат көрінісін таңдаңыз. Дайын киіз үйді суретке түсіріп, жүктеп алуға немесе достарыңызбен бөлісуге болады. Бұл ойын балаларға қазақ мәдениетін қызықты түрде танып-білуге көмектеседі.
Киіз үй — мәдени мұра
ЮНЕСКО 2014 жылы қазақ киіз үйін жасау дәстүрін адамзаттың материалдық емес мәдени мұрасы тізіміне енгізді. Киіз үй тігу — бұл тек құрылыс емес, ол — отбасылық дәстүрлерді, шеберлікті және ұрпақтар арасындағы байланысты сақтау. Біздің ойын осы бай мұраны жас ұрпаққа жеткізуге бағытталған.