Пословицы о Жақсылық пен жамандық

Қайрат деген қыран бар Өлімге күш бермейтін Мақал-мәтел "Қайрат деген қыран бар, Өлімге күш бермейтін" адамның ішкі күші мен батылдығының маңыздылығын көрсетеді. Қайрат пен қыран бейнесі арқылы ең қиын сә... Әкең жақсы кісі еді, Жел жағыңа пана еді Бұл мақал-мәтел әке мен ананың балаға және қоғамға тигізетін маңызын көрсетеді. Әке – баласына қорғаныш, ал ана – мейірімділік пен қамқорлықтың символы ретінде... Жақсы – ай мен күндей – Әлемге бірдей Бұл мақал адамның жақсы қасиеттерінің баршаға бірдей пайдалы екенін айтады. Жақсы адам ай мен күн сияқты барлық адамдарға тең пайдасын тигізеді, яғни оның жақсы... Келінді келін демесең, Жақсы болса өз қызың Бұл мақал-мәтел отбасындағы келін мен күйеуді өз балаларыңдай көріп, оларға құрмет пен қамқорлық көрсету керектігін айтады. Отбасындағы сыйластық пен өзара түсі... Жақсы ай менен күндей, Жақсылығы жанның бәріне бірдей Бұл мақал-мәтел жақсылық жасаудың және жақсы мінез-құлықтың маңыздылығын көрсетеді. Ай мен күн сияқты жақсы адам да өз жақсылығын бәріне бірдей шашады, яғни әді... Жақсы кісі қартайса да, Ақылынан танбас, Бұл мақал-мәтел адамның және аттың жасына қарамастан, олардың жақсы қасиеттері мен қабілеттерінің сақталатынын білдіреді. Жақсы адамның ақылы уақыт өте келе бай... Қайғы деген жылан бар Өзекті шағып, өртейтін Бұл мақал-мәтел қайғының адамның ішкі дүниесіне тигізетін зиянды әсерін бейнелейді. "Жылан" қайғының қауіптілігін көрсетеді, ал "өртеу" қайғының жан дүниені күй... Ақ сауыттың жағасы бар, Жеңі жоқ, Бұл мақал-мәтел шынайы жақсы адамның қасиеттерін сипаттайды. "Ақ сауыттың жағасы бар, жеңі жоқ" дегені толық емес, бірақ қорғаушы қасиеті бар нәрсені білдіреді.... Жақсы туса – ел ырысы, Жауын жауса – жер ырысы Бұл мақал-мәтелдің негізгі мағынасы: жақсы адамдар елге береке әкеледі, ал жауын-шашын жердің құнарлылығын арттырады. Яғни, адамдардың игі істері мен табиғат құ... Жақсы адамда жаттық жоқ, Тәуекелдің көңілі жоқ Бұл мақал-мәтел адамның ішкі қасиеттері мен өмірдегі батылдықтың маңызын сипаттайды. "Жақсы адамда жаттық жоқ" дегені жақсылықтың табиғи қасиет екенін, оны көрс... Жақсымын деп мақтанба, Халық айтпай, Бұл мақал өзін-өзі мақтаудың орнына нақты істер мен жетістіктер арқылы бағалануды насихаттайды. Қарапайымдылық пен шынайылықты бағалап, адамдардың пікірлері мен... Жақсыдан үйрен "Жақсыдан үйрен" мақалы адамдарды жақсы қасиеттері бар адамдардан үлгі алып, солардан үйренуге шақырады. Бұл мақал моральдық құндылықтарды насихаттап, тұлғалық... Жарлыға қарас, Жәрдемі тиер әр жерде, Бұл қазақ мақалы жомарттықтың, көмек көрсетудің және жақсы адамдармен араласудың құндылығын насихаттайды. Бірінші бөлігінде көмекке мұқтаж адамдарға қолдау көрс... Жақсыда жаттық жоқ "Жақсыда жаттық жоқ" мақал-мәтелі адамның туа біткен жақсы қасиеттері мен мінез-құлқының табиғи түрде көрініс табатынын білдіреді. Бұл жақсы қасиеттерді дамыту... Жақсының үйі түссе, Күйі түседі, Бұл мақал адамның ішкі рухани күші мен қиындықтарға төтеп беру қабілеті туралы айтады. Жақсы адам қиындықтарға тап болғанда, рухы мен ақылын сақтап, тез қалпына... Жақсыны жатқа санама, Аласаны атқа санама Бұл мақал-мәтел адамдарды дұрыс бағалауға шақырады. "Жақсыны жатқа санама" дегені - жақсы адамдарды жат көрмей, оларды бағалауды ескертеді. "Аласаны атқа санама... Жақсыдан —шарапат "Жақсыдан — шарапат" мақалы адамдардың жақсы қасиеттері мен ізгі істері өздеріне және айналасына пайда әкелетінін білдіреді. Яғни, жақсы адамдардың әрекеттері қ... Жақсы адам жолдасынан танылғы Мақал "Жақсы адам жолдасынан танылғы" адамның айналасындағы достары мен ортасы арқылы оның мінезі мен құндылықтарын тануға болатынын білдіреді. Яғни, адамның қа... Жаңбырсыз жер — жетім, Жақсысыз ел — жетім Бұл мақал-мәтел табиғат пен адамдардың өзара байланысын көрсетеді. "Жаңбырсыз жер — жетім" дегені табиғаттың қамқорлық пен жаңбырға мұқтаж екенін білдіреді, ал... Аз жақсылық — Ақылды тең етеді Бұл мақал-мәтел адамның жақсы істерінің оның ақыл-ойына және парасаттылығына әсерін сипаттайды. Аз жақсылық жасау адамның ақылын теңестіріп, оның адамгершілігін... Ақ сұңқар ұшқырмын деп мақтанба, Алдында құрулы торлар бар Бұл мақал-мәтел адамның өз қабілеттерін асыра бағаламауын және өмірде кездесетін кедергілерге дайын болуын ескертеді. "Ақ сұңқар" мен "арғымақ" – күш пен жылдам... Жақсылыққа жерік кісі — Уәдесіне берік кісі Бұл мақал-мәтел жақсылық жасау мен уәдеге беріктік арасындағы байланысты көрсетеді. Жақсылыққа құмар адам, әдетте, уәдесіне де берік болады. Бұл адалдық пен сен... Көргені жоқ көріктіден, Тәлім көрген текті артық Бұл мақал-мәтел адамның шынайы құндылығы сыртқы келбетінде емес, оның ішкі дүниесінде, тәрбиесінде және адамгершілік қасиеттерінде екенін білдіреді. Сыртқы сұлу... Сыпайыны үйде көрме, Түзде көр Мақал "Сыпайыны үйде көрме, Түзде көр" адамның шынайы мінезі мен қасиеттері қиын жағдайларда көрінетінін айтады. Яғни, шын мейірімділік пен адамгершілік сынақта... Аққу құстың төресі, Жалғыз жатып оттамас Бұл мақал-мәтелдің негізгі мағынасы - адамгершілік пен адалдықты дәріптеу. Аққу құс тазалық пен сұлулықтың символы ретінде көрсетіліп, жақсы адамның бейнесі рет... Жақсының жаны – жаннат "Жақсының жаны – жаннат" мақалы адамның ішкі тазалығы мен мейірімділігін дәріптейді. Жақсы мінезді, ізгі ниетті адамдардың рухани байлығы мен жан тыныштығы олар... Қас жақсының белгісі Қайғысын жұртқа білгізбес Бұл мақал адамның ішкі күші мен сабырлығын көрсетеді. Нағыз жақсы адам өз қайғысын басқаларға білдірмей, қиындықтарды өз ішінде жеңуге тырысады. Бұл оның рухани...