Бір күні, жап-жасыл орманның жанына жақын, кішкентай Қалқаман өзінің сүйікті кітабыны оқу үшін жайғасып отырды. Кітабында қарақшылардың ерлігі мен жұмбақтары туралы қызықты әңгімелер болды. Оның көздері жарқырап, әр бір беттен жаңа бір әлемнің есігін аша алды. Алайда, көп ұзамай, кітаптың арасында бір ерекше жарқырау байқалып, Қалқаманның көңілін аударды. Ол даусыз бір жұмбақтың шақыруын сезінді.
Сол сәтте, Қалқаманның алдынан жарқыраған тылсым бір есік пайда болды. Есіктен арғы жағындағы әлемнің түсі көзін арбайтын сияқты еді, ол тез арада «Бұл не?» деп сұрады. Есікті ашып, Қалқаман болашақтың қарақшыларымен кездесуге дайын болды. Есікті ашып, ол керемет әлемге кірді. Алдында ұзын-ұзын теңіз бар еді, онда корабльдер желмен жарқырап, теңіздің толқындарында тербеліп жатты.
Қалқаман сол әлемде басқаша кейіпке еніп, қарақшының киімін киді. Айналасында қарақшылар, күміс-алтынмен жарқырап, көңілді жазулар мен әндерді шырқап жүрді. Олар Қалқаманға қарап, «Сен кімсің, жас қарақшы?» деп сұрады. Қалқаман «Мен Қалқаманмын. Мен кітап оқитын баламын» деп жауап берді. Алайда, қарақшылар естіп, күлді: «Біздің әлемде тек батылдар ғана өмір сүреді. Сенімізден көр!»
Қалқаман батылдығын дәлелдеу үшін, олармен бірге теңізге шықты. Олар үлкен кемеге мініп, ең қауіпті теңіздерге шықты. Кемеде Қалқаман, батырлық туралы кітаптан оқыған ерліктерін еске алып, өзінің батылдықтарын көрсету үшін түрлі сынақтардан өтті. Бірінші тапсырма – теңіздегі жын-перілерден қорықпау керек еді. Қалқаман өзінің кітаптарынан алған білімдерін пайдаланып, жын-перілермен сөйлесіп, оларға «Неліктен барлық адамдардан қорқасыңдар?» деген сұрақ қойды. Жын-перілер оған: «Біз тек түсінбегендіктен қорқамыз» деп жауап берді. Қалқаман оларға түсіністікпен қарады, сондықтан жын-перілер олармен достасып, теңіздің терең бөлігіне қарай жол тартты.
Екінші сынақ – қарақшы шахтасында жасырын treasure (қазына) табу еді. Қалқаман мен қарақшылар шахтаға кіргенде, олар карта алды. Картада ерекше белгілер мен жұмбақтар болды. Қалқаман өзінің кітап оқудағы тәжірибесін пайдаланып, жұмбақтарды шеше отырып, қазынаның жолын тауып, әрбір қадамында достарының қолдауымен жүрді. Соңында, олар алтын, күміс, асыл тастарға толы үлкен жәшік тапты. Барлығы қуанышқа толып, Қалқаманға риза болды.
Саяхат барысында Қалқаман тек батылдықпен шектелмей, дос болудың да маңыздылығын түсінді. Олар бірге күлді, бірге жылады, бір-біріне қолдау көрсетті. Қарақшылар оған «Сен біздің команданың нағыз мүшесі болдың» деп айтты. Қалқаман жымиып, «Достарым, мен сіздермен бірге болуды армандадым!» деді. Ол өзінің кітаптан алған барлық білімдер мен тәжірибелерімен шектелмей, достықтың нағыз мәнін таныды.
Соңында, саяхат аяқталғанда, Қалқаман мен қарақшылар бір-біріне уәде берді: олар әрқашан дос болады, ал Қалқаман өз әлеміне оралып, осы оқиғаларды кітаптарға жазатын болады. Теңіздің жарқыраған толқындарында Қалқаман өзіне жаңа дос табудың қуанышын сезінді. Ол өте бақытты болды, өйткені бұл саяхат оған тек батылдық пен дос болудың маңыздылығын ғана емес, сонымен қатар өзінің ішкі күшін табуға да көмектесті.
Сол кезде, Қалқаман есіктің ішінде қайтадан өз әлеміне оралды. Кітабын қолына алып, онда болған оқиғаларды жазып жатты. Оның жаны толы қуаныш, ал жүрегі достықтың шынайы маңызын түсінді. Ол ешқашан ұмытпайтын бір сабақ алды: достармен бірге болғанда, кез келген қиындықты жеңуге болады. Кітаптағы ертегілер шындыққа айналып, Қалқаманның өмірі нағыз қарақшының ерлігіне толы болды.