Proverbs about Ақылды қария — ағынды дария

Жасында байқары жоқтың Жасы жеткенде айтары жоқ Бұл мақал-мәтел адамның жастық шағында білім мен тәжірибе жинаудың маңыздылығын көрсетеді. Егер жас кезінде үйренуге, байқап-білуге мән бермесе, есейгенде айтар... Кәрі –қалтаң, Жас – жалтаң, Бұл мақал әр түрлі жастағы адамдардың қоғамдағы рөлін сипаттайды. Қарт адамдар тәжірибесі мен ақылымен бағаланып, кеңес беруші ретінде көрінеді, ал жастар белсе... Аға – бор, Іні – тас Бұл мақалда аға мен інінің отбасындағы рөлдері мен міндеттері сипатталады. Аға "бор" ретінде – отбасының беделін сақтап, үлгі болатын тұлға. Іні "тас" ретінде –... Ауылыңда қария болса, Жазып қойған хатпен тең Бұл мақал қарттардың білімі мен тәжірибесінің құндылығын көрсетеді. Қариялардың ақыл-кеңесі жазылған хаттай бағалы және сенімді, сондықтан оларды құрметтеп, сөз... Су ағады, тас қалады, Кәрі кетеді, жас қалады Бұл мақал-мәтел өмірдің өтпелі және циклдік табиғатын көрсетеді. "Су ағады, тас қалады" дегені уақыттың өтіп, өзгерістердің болатынын, бірақ кейбір нәрселердің... Атасыз үй – батасыз, Анасыз үй – панасыз Бұл мақал-мәтел ата мен ананың отбасындағы маңызды рөлін көрсетеді. "Атасыз үй – батасыз" дегені, ата отбасының рухани жетекшісі, қолдаушысы екенін білдіреді. "... Қарты бар елдің Қазынасы бар, Бұл мақал қарттардың даналығы мен тәжірибесін, сондай-ақ қыздардың қоғамдағы және отбасындағы рөлін бағалайды. Қарттар елдің рухани байлығы болса, қыздар оның ә... Үлкенге – ізет, жасқа – жол Бұл мақал үлкендерге құрмет көрсетіп, жастарға мүмкіндік беру қажеттігін айтады. "Үлкенге – ізет" үлкендерді сыйлауды білдірсе, "жасқа – жол" жастарға қолдау кө... Ат қартайса – ұрыншақ, Ер қартайса – жаңылшақ Бұл мақал-мәтел адамның өмірлік кезеңдеріне қатысты физикалық және ақыл-ой өзгерістерін сипаттайды. "Ат қартайса – ұрыншақ" дегені, аттың қартайған сайын күші м... Көп жасағаннан сұрама, Көпті көргеннен сұра Бұл мақал адамның даналығы мен білімінің жасына емес, өмірлік тәжірибесіне байланысты екенін айтады. Яғни, ұзақ өмір сүргеннен гөрі, өмірде көп нәрсені көріп, б... Көрген, көргенін істейді Көсеу түрткенін істейді Бұл мақал-мәтел адамның мінез-құлқы мен әдеттерінің қалыптасуына әлеуметтік орта мен тәрбие әсер ететінін көрсетеді. "Көрген, көргенін істейді" дегені – адамдар... Сақалға ақ түсті – Көңілге дақ түсті Бұл мақал өмірдің өткіншілігін және уақыттың жылдам өтуін көрсетеді. "Сақалға ақ түсті" – адамның қартаюын, тәжірибе жинақтағанын білдірсе, "Көңілге дақ түсті"... Асырын асаған, Жасырын жасаған Мақал "Асырын асаған, Жасырын жасаған" адамдардың әрекеттері мен олардың салдарын ойластыруға шақырады. Ол шектен тыс әрекет етудің және жасырын іс-қимылдың ара... Алпысқа келгенде, Алты ағаң болсын Бұл мақал-мәтел адамның өмірінің әр кезеңінде әлеуметтік қолдаудың маңыздылығын көрсетеді. Алпыс жасында өмірлік тәжірибесімен бөлісетін және қолдау көрсететін... Қарттың айтқанын істе, Жастың тапқанын же Бұл мақал ұрпақтар арасындағы өзара сыйластық пен құрметті көрсетеді. "Қарттың айтқанын істе" дегені – қарттардың даналығы мен тәжірибесін бағалап, олардың кеңе... Өмір қартайса да, Көңіл қартаймайды Бұл мақал адамның жасы ұлғайғанымен, рухы мен көңілінің жас қалатынын білдіреді. Яғни, физикалық тұрғыдан қартайса да, ішкі дүниесі мен өмірге деген құштарлығы... Сексен – жермен жексен Мақал "Сексен – жермен жексен" адамның өмірінің соңына жақындағанын, яғни жасының ұлғайғанын және өмірдің шектеулі екенін білдіреді. Ол өмірдің әр кезеңінің маң... Елу шылбырдан алды, Алпыс тізгіннен алды, Бұл мақал-мәтел адамның өміріндегі әр онжылдықтың ерекшеліктерін сипаттайды. Әр кезеңде адамның жауапкершілігі, белсенділігі және өмірлік тәжірибесі өзгереді. Е... Отырса — от басында Көшсе — көш басында Бұл мақал-мәтел адамның әртүрлі жағдайларда, отбасында болсын, қоғамда болсын, белсенділік пен көшбасшылық танытатынын білдіреді. Мұндай адам үйде де, сыртта да... Қартайдым деп, қайырма, Жас бала бар артында, Бұл мақал-мәтел адамдарға өмірдің қиын кезеңдерінде үміт үзбеуді және жалғыз емес екендіктерін еске салады. Қартайғанда артында жас ұрпақ бар екенін, ал жалғыз... Қатарынан қалған кәрі жетім "Қатарынан қалған кәрі жетім" мақалы егде жастағы адамның әлеуметтік қолдаусыз, жалғыз қалғанда қиындықтарға тап болатынын білдіреді. Бұл мақал адамдар арасында... Қарты бардың жұрты бар, Кемпірі бардың құрты бар Бұл мақалда үлкендерге құрмет көрсету және отбасы құндылықтарының маңыздылығы айтылады. "Қарты бардың жұрты бар" бөлімі үлкендердің даналығы мен тәжірибесінің о... Кәрінің бары — игі Мақал "Кәрінің бары — игі." қарттардың өмірлік тәжірибесі мен даналығын бағалауды және олардың ақыл-кеңестерін тыңдаудың маңыздылығын көрсетеді. Бұл ұрпақтар ар... Әзілің жарасса, Атаңмен ойна Мақал "Әзілің жарасса, атаңмен ойна" қарым-қатынастағы сыйластық пен әзілдің шегін білу керектігін ескертеді. Ол ата-ананы құрметтеуді, әзілдескенде де шектен а... Өткен өмір – ­Өшкен көмір "Өткен өмір – Өшкен көмір" мақалы уақыттың өтпелілігін, өмірдің құндылығын және өткенге өкінішпен қарамай, алға ұмтылудың маңыздылығын білдіреді. Уақытты тиімді... Көп жасаған Құрдасынан айрылады Бұл мақал-мәтелдің мәні: ұзақ өмір сүрген адам өзімен қатарлас адамдарынан айырылуы мүмкін, ал адамдармен жақсы қарым-қатынас орнатпаған адам достарынан айырылы... Есік алдында төбе болса, Ерттеп қойған атпен тең Бұл мақал-мәтел дайындық пен ыңғайлылықтың маңыздылығын көрсетеді. Есік алдындағы төбе кез келген уақытта атқа мініп кетуге дайындықты білдіреді. Бұл күтпеген ж... Ағадан – ақыл Атадан – нақыл Бұл мақал жас ұрпақтың өмірлік тәжірибені ағалар мен ата-бабалардан алуын, олардың ақыл-кеңестері мен өсиеттерін тыңдап, құрметтеуін насихаттайды. Бүгінгінің қартымыз, Кешегінің артымыз Бұл мақал-мәтел қазақ халқының ұрпақтар сабақтастығы мен тарихи жадының маңыздылығын көрсетеді. "Бүгінгінің қартымыз" қазіргі буынның жас ұрпаққа ақыл-кеңес бер... Жасыңда жалықпасаң – Қартайғанда тарықпайсың Бұл мақал еңбекқорлық пен табандылықтың маңыздылығын көрсетеді. Жас кезіңде еңбек етіп, күш-жігеріңді аямасаң, қартайғанда қиындық көрмейсің дегенді білдіреді....