Балалармен бірге ойнайық: қазақтың ұлттық ойындары

Бала кезіміздегі ең тәтті естеліктер — ойын естеліктері. Бірақ бүгінгі балалар планшет пен телефоннан бас алмай жатқанда, ата-бабамыздан жеткен ойындар ұмытылып жатыр. Сол ойындарды қайта тірілтіп, балаларыңызбен бірге ойнауға шақырамыз!

Бүгін сізге екі ұлттық ойын туралы айтамыз — Бестемше мен Бес тас. Екеуі де балалардың зейінін, ептілігін және логикалық ойлауын дамытады. Және екеуі де ендігі жерде қолжетімді!

🎲 Бестемше — ойыннан сыр шертетін мәдени мұра

Бестемше — тек ойын ғана емес, тарихы тереңде жатқан мәдени мұра. Оның ең алғашқы жазба деректері XI ғасырда Махмұд Қашғаридің «Диуани Лұғат ат-түрк» еңбегінде кездеседі. Ойын атауы «бес текше» тіркесінен шыққан.

Бестемшенің ережелері халқымыздың танымынан сыр шертеді:

→ Оңға жүріс — «Ісің оңға бассын» деген игілікті тілекпен, атқа оң жағынан келу, оң қолмен амандасу дәстүрімен ұласады.

→ «Қара шаңырақ» салты — бір тасты орнында қалдыру арқылы баланың ата-ана қасында қалып, шаңырақты сақтау дәстүрі бейнеленеді.

→ Жұп санның құндылығы — тастар жұп болғанда ғана алынады. «Жұп болсақ ғана өсеміз» деген ұғыммен мәндес.

→ Жеті атаға дейін қыз алыспау қағидасы — өз ұяшығыңнан тас алмау ережесі руаралық туыстықты құрметтеу дәстүрімен ұқсас.

Ата-бабамыз осы құндылықтарды ойын арқылы балалар санасына сіңірген. Ойынның тақтасы оңтүстіктің берік ағашынан жасалып, шығыстың табиғи балынан дайындалған маймен өңделеді. Тастары батыстың сазынан қолмен иленіп, солтүстікте өңделген. Орталық өңірдің былғарысынан тігілген қаптамаға салынады. Яғни, Қазақстанның төрт бұрышы бір ойынға тоғысады.

Ойын екі ойыншы арасында өтеді. Мақсат — өз қазаныңа кемінде 26 тас жинау. Ойынның стратегиялық тереңдігі мен ережесінің мәні баланы шешім қабылдауға үйретеді.

🪨 Бес тас — ептіліктің, зейіннің, ойын-сауықтың ойыны

Бес тас — ерте кезде қыздар кесте тікпей шаршаған кезде, қолдарын жазу үшін ойнайтын болған. Уақыт өте ол балалардың сүйікті ойынына айналды. Бес тас ойыны жер шарының түкпір-түкпірінде ойналатын, тарихы ерте замандарға кететін ойын.

Ойынның 11 тәсілі бар. Ойыншы санына шек қойылмайды. Бес тас қол моторикасын, шапшаңдықты, ептілікті және зейінді дамытады. Тәсілдер қиындыға қарай арта түседі — сабырлы да батыл болмай жеңіс жоқ!

«Үндемес» тәсілі — ойын барысында сөйлеуге тыйым салынады, қалған ойыншылар күлдіруге тырысады. «Сарт-сұрт» тәсілінде тастар бір-біріне дыбыс шығара тиюі тиіс. 11 тәсілден сүрінбей өткен — жеңімпаз!

Бес тас баланы не үйретеді?

✓ Қол моторикасы мен үйлесімділікті дамытады

✓ Шапшаңдық пен ептілікті жетілдіреді

✓ Зейін мен шыдамдылықты тәрбиелейді

✓ Бірге ойнау арқылы достық пен команда рухын нығайтады

🛒 Talapai — ойындарды жаңғырту жобасы

TALAPAI — қазақ ойындарын жаңғыртып, көпшілікке насихаттауды мақсат тұтқан жоба. «Talapai» сөзі «бір нәрсені талан-тартысқа салу» деген мағынаны білдіреді.

Үш жылдың ішінде жоба шетелдік ірі көрмелерде таныстырылды, ірі брендтен дизайны бойынша шақырту алды. Жобадағы әр ойынның сыртқы формасы, ішкі мазмұны мен жасалу тәсілі үлкен мәдени мәнге ие.

Бағасы:

🎲 Бестемше — 30 000 теңге (екі түрі де)

🪨 Бес тас — 8 000 теңге

Ойындардың ережесі үш тілде (қазақша, орысша, ағылшынша) беріледі. Болашақта басқа материалдан арзанырақ нұсқалар да шығарылмақ.

Балаңызға экранның орнына нағыз ойын сыйлаңыз.

Бұл — бір ойын емес, тарих, мәдениет, бала мен ата-ана арасындағы жылы сәт.

Talapai ойындарын алу үшін тікелей хабарласыңыз

https://www.instagram.com/talapai_kz/